Μια βιβλιοθήκη από το μέλλον
Μια βιβλιοθήκη από το μέλλον
Η νέα «υβριδική βιβλιοθήκη» Dokk1 βρίσκεται στη Δανία σε μια πρώην βιομηχανική περιοχή της πόλης Άαρχους. Πολυθρόνες – αυγά που είχε σχεδιάσει το 1958 ο διάσημος δανός αρχιτέκτονας και ντιζάινερ για το ξενοδοχείο Radisson SAS της Κοπεγχάγης έχουν διασκορπιστεί σε διάφορα σημεία του χώρου. Απ’έξω κάθε φορά που ένα παιδί γεννιέται στην πόλη χτυπάει το Γκογνκ, η τεράστια καμπάνα βάρους τριών τόνων που τοποθετήθηκε στο λιμάνι ενόψει του 2017 οπότε το Άαρχους θα είναι η πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης. Ένα πλοίο έρχεται και φεύγει κάθε τόσο για την Κοπεγχάγη ενώ παιδιά και ενήλικες παίζουν σε ένα πάρκο με τραμπάλες, κούνιες από ελαστικά, και μια τεράστια τσουλήθρα που την κρατάει μια αρκούδα.
Η Dokk1, που εγκαινιάστηκε το 2015 και αμέσως ανακηρύχθηκε Δημόσια Βιβλιοθήκη της Χρονιάς από τη Διεθνή Ομοσπονδία Ενώσεων Βιβλιοθηκών και Ιδρυμάτων (IFLA), δεν είναι απλά η μεγαλύτερη βιβλιοθήκη που υπάρχει στη Σκανδιναβία. Είναι ένα κομβικό σημείο της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της Δανίας που ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της συγχωνεύοντας παλιές και νέες ιδέες για το τι και πώς πρέπει να είναι μια βιβλιοθήκη σε μια εποχή που η αντίληψη ότι οι βιβλιοθήκες απλά στεγάζουν βιβλία θεωρείται πλέον ξεπερασμένη.
![Dokk1_3_sml_architects](https://www.protagon.gr/wp-content/uploads/2016/12/Dokk1_3_sml_architects-600x400.jpg)
Χρειάστηκε μια δεκαετία για να ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός της και σύμφωνα με τη Μαρί ΄Εστεργκορντ, που ήταν επικεφαλής του έργου, δεν υπήρχαν κατευθυντήριες γραμμές από το δημοτικό συμβούλιο της πόλης. Το μόνο πράγμα που πρέπει να κάνουν ήταν να συμβουλευτούν την κοινότητα. «Ξέραμε ότι αυτό που θέλαμε να οικοδομήσουμε δεν ήταν κάτι που μπορούσε να περιγραφεί», είπε η ΄Εστεργκορντ σε συνέντευξή της στην ιστοσελίδα citylab, τονίζοντας ότι «αυτό που βλέπετε τώρα είναι βασικά ένα μεγάλο κομμάτι του παζλ που για να γίνει χρησιμοποιήθηκαν πολλές διαφορετικές ιδέες και γνώση από πολλά διαφορετικά πεδία». Πρόσθεσε ακόμη ότι τους απασχολούσαν συνεχώς ερωτήματα «Τι είδους λειτουργίες θέλουμε να έχει μια μελλοντική βιβλιοθήκη; Ποιες είναι οι ανάγκες της πόλης και που πάει ο κόσμος;»
Το αποτέλεσμα λοιπόν είναι λιγότερο ένα χώρος που στεγάζει βιβλία και περισσότερο ένας χώρος για ανθρώπους. «Θα μπορούσαμε να πάρουμε όλα τα ράφια, να τα βάλουμε στην κεντρική πλατεία της πόλης, να τοποθετήσουμε και μια στέγη στο κτίριο και έτσι θα είχαμε μια κεντρική βιβλιοθήκη», είπε ο Κιμ Χολστ Γένσεν, ένας από τους αρχιτέκτονες του γραφείου Schmidt Hammer Lassen, που σχεδίασαν την Dokk1. Αλλά δεν αρκέστηκαν σε κάτι τέτοιο.
Εκτός από τη βιβλιοθήκη το κτίριο, που θυμίζει διαστημόπλοιο, στεγάζει επίσης ένα γραφείο του δήμου με υπηρεσίες για τους κατοίκους, όπου οι πολίτες μπορούν να πάρουν την αστυνομική τους ταυτότητα, να ανανεώσουν τα διαβατήριά τους κλπ, υπάρχει ακόμη ένα καφέ, άφθονος χώρος για οικογένειες, κοινόχρηστοι υπολογιστές, τρεις παιδικές χαρές και αίθουσες διαλέξεων. Μια κυλιόμενη σκάλα οδηγεί στο χαμηλότερο επίπεδο όπου υπάρχει το μεγαλύτερο και πλήρως αυτοματοποιημένο, ρομποτικό υπόγειο πάρκινγκ της Ευρώπης, μπορείς μάλιστα να παρακολουθήσεις το αυτοκίνητό του να εξαφανίζεται μέσα στο πάτωμα, σαν να βλέπεις ταινία του Τζέιμς Μποντ.
![Schmidt Hammer Lassen Architects_Dokk1_Interior Flexible Space](https://www.protagon.gr/wp-content/uploads/2016/12/Dokk1__PublicLibraryoftheYear20166.jpg.CROP_.original-original-600x400.jpg)
Η Dokk1 προσφέρει μια πληθώρα υπηρεσιών στον σύγχρονο πολίτη. Όπως είπε η επικεφαλής του σχεδιασμού, ήθελαν να κατασκευάσουν ένα κτίριο που θα καλύπτει τις βασικές ανάγκες των ανθρώπων: «Όλοι χρειάζεται να αναπτυχθούμε σαν ανθρώπινα όντα, μερικές φορές θέλουμε να είμαστε μόνοι, μερικές φορές θέλουμε να σκεφτούμε, μερικές φορές πάλι θέλουμε να είμαστε μαζί με άλλους … θέλαμε λοιπόν να κατασκευάσουμε ένα κτίριο που θα μπορούσε να καλύψει όλες αυτές τις ανάγκες» και συμπλήρωσε ότι «Η όλη ιδέα βασίστηκε στη δημιουργία χώρων κατάλληλων για διάφορα είδη αναγκών, προσπαθήσαμε επίσης να επικεντρωθούμε στα πράγματα που είναι σημαντικά για εμάς στο φυσικό χώρο.»
Το κτίριο είναι διαφανές με γυάλινες προσόψεις που επιτρέπουν στον σκανδιναβικό ήλιο να φωτίζει το εσωτερικό του. Από μέσα έχεις εξάλλου την αίσθηση ότι το τοπίο της πόλης και του ποταμού είναι συνέχειά του. «Νιώθεις αυτή τη σύνδεση με την πόλη όταν είσαι μέσα στη βιβλιοθήκη, σαν το σκηνικό μιας ταινίας που εκτυλίσσεται γύρω σου», είπε ο Γιένσεν. Στο εσωτερικό του, βλέπει κανείς μια τεράστια ενιαία, διώροφη κατασκευή με διάφορους τύπους χώρων για μελέτη, παιδότοπους και χώρους συσκέψεων που μπορούν να μετατραπούν απλά με τη μετατόπιση επίπλων και ραφιών ώστε να ανταποκρίνονται κάθε φορά στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των χρηστών.
Σύμφωνα με την Σίντσελ Μπεχ-Πέτερσεν υπεύθυνη των «μετασχηματισμών της βιβλιοθήκης» είναι απαραίτητο να υπάρχουν ανοιχτοί ευέλικτοι χώροι. «Μια βιβλιοθήκη δεν είναι κάτι μόνιμο, είναι μια συνεχής διαδικασία συν-δημιουργίας» τόνισε. «Οι χρήστες απλά μετακινούν τα έπιπλα γύρω τους, δεν μπορούμε πραγματικά να το ελέγξουμε, και αυτό είναι καλό, γιατί μας δείχνει ότι αισθάνονται σαν βρίσκονται στο δικό τους χώρο.»
![Dokk1_paidotopos1](https://www.protagon.gr/wp-content/uploads/2016/12/Dokk1_paidotopos1-600x529.jpg)
Για να έχεις την αίσθηση ότι βρίσκεσαι σε μια πλατεία της πόλης έτοιμη να ανθίσει στην ψηφιακή εποχή, έπρεπε να πληρούνται κάποιες νέες συνθήκες. Η ιδέα του παιχνιδιού, λοιπόν, που μπορεί να φέρει τους ανθρώπους κοντά ήταν η κινητήρια δύναμη του σχεδιασμού της Dokk. «Μέσω του παιχνιδιού μπορεί κάποιος να μάθει, το παιχνίδι όμως είναι σημαντικό από μόνο του. Είναι αυτό που μας κάνει ανθρώπους, δημιουργεί ένα κοινωνικό περιβάλλον, είναι ένας τρόπος για να μάθουμε να είμαστε μαζί σαν άνθρωποι» λέει ο η Έστεργκόρντ.
Με τη χρήση νέων τεχνολογιών, εξάλλου, δημιουργήθηκαν νέες δραστηριότητες που βοήθησαν στη διαμόρφωση νέων τρόπων με τους οποίους οι επισκέπτες χρησιμοποιούν τη βιβλιοθήκη. Για παράδειγμα, στη Dokk1 υπάρχει ένα διαδραστικό δάπεδο, όπου μπορεί κανείς να παίξει με τον κέρσορα χρησιμοποιώντας το σώμα του. «Αν κάποιος παίζει στο διαδραστικό πάτωμα και ένας άλλος χρήστης που στέκεται στην άλλη πλευρά τραβήξει τον κέρσορα προς το μέρος του θα πρέπει αυτοί οι δύο να μιλήσουν μεταξύ τους για να αλληλεπιδράσουν με αυτό το πράγμα», σχολίασε η Μπεχ-Πέτερσεν. «Οι νέοι άνθρωποι μπορούν εύκολα να το καταλάβουν και να παίξουν, και στη συνέχεια να εξηγήσουν το παιχνίδι σε ηλικιωμένους χρήστες που μπορεί να στέκονται γύρω-γύρω και αναρωτιούνται τι είναι αυτό το πράγμα.»
![Dokk1_kosmos](https://www.protagon.gr/wp-content/uploads/2016/12/Dokk1_kosmos-600x563.jpg)
Εντωμεταξύ από τον Ιούνιο του 2015 που άνοιξε η βιβλιοθήκη, ο αριθμός των επισκεπτών της έχει εκτιναχθεί στα ύψη. «Είχαμε 1.800 επισκέπτες την ημέρα, και τώρα έχουμε 3.800 επισκέπτες, επτά ημέρες την εβδομάδα», είπε η Έστεργκόρντ, «αυτό μας δείχνει ότι είμαστε επικεντρωμένοι σε μορφές γνώσης αποκλειστικά μέσω των βιβλίων και της λογοτεχνίας ενώ ένα τμήμα του πληθυσμού δίψαγε και για άλλα πράγματα» και πρόσθεσε: «Η εικασία μου είναι ότι υπήρχε μια ανικανοποίητη ανάγκη της κοινωνίας που τώρα καλύπτεται, αυτή είναι, τουλάχιστον, η ελπίδα μου»
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News