To «άλλοθι» του Κώστα Καραμανλή
To «άλλοθι» του Κώστα Καραμανλή
Ο Γιάννης Παπαθανασίου είπε ότι ο Κώστας Καραμανλής ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους έγραψε τους «Οκτώ μήνες», δηλαδή τον απολογισμό της θητείας του στο υπουργείο Οικονομικών.
Και για όσους βρέθηκαν στην παρουσίαση, ο Κώστας Καραμανλής ήταν και ένας από τους λόγους για να ξεκινήσουν άμεσα την ανάγνωση. Κάπως έπρεπε να σκοτώσουν τον χρόνο τους. Τον περιμέναμε 39 ολόκληρα λεπτά. Τα μέτρησα ένα προς ένα καθώς στεκόμουν κοντά στον Γιάννη Παπαθανασίου, χαζεύοντας, μέχρι που βαρέθηκα, χειραψίες, ασπασμούς και ανδρικές αγκαλιές, από εκείνες με το χτύπημα στην πλάτη. Είναι, πράγματι, ένας συμπαθής άνθρωπος με πολλούς φίλους.
Και ποιος δεν ήταν στο ΕΒΕΑ! Από τον Θοδωρή Ρουσόπουλο και τη Φάνη Πάλλη ως τη Ζέτα Μακρή και τον Λευτέρη Ζαγορίτη. Ηταν και ο Κουμουτσάκος και ο Αδωνις και ο Βορίδης. Απουσίασε ο Χατζηδάκης γιατί είχε γεννητούρια. Ωστόσο έριχνες μια ματιά στην αίθουσα και καταλάβαινες ότι είσαι στη χριστουγεννιάτικη σύναξη των καραμανλικών! Όμως ο Καραμανλής δεν ήταν πουθενά.
![Επιτέλους ήρθε!](https://www.protagon.gr/wp-content/uploads/2017/12/18874769-600x400.jpg)
Οι ομιλητές είχαν πάρει θέσεις ακριβώς στην ώρα τους. Στις 18.30. Ηταν ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ και πρώην υπουργός Νίκος Δένδιας, ο τέως διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γιώργος Προβόπουλος, ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ Κωνσταντίνος Μίχαλος και ο Αλέξης Παπαχελάς, διευθυντής της «Καθημερινής». Σε όλη την αίθουσα του Επιμελητηρίου υπήρχαν μόνο δύο θέσεις κενές: του Καραμανλή και του συγγραφέα που, φυσικά, περίμενε, καρτερικά τον Καραμανλή. Λίγο πριν από την άφιξη του πρώην Πρωθυπουργού ήρθε ο πρόεδρος/δήμαρχος Γιώργος Πατούλης. Ήταν εκεί ως εκπρόσωπος της Αυτοδιοίκησης ή της Επιστήμης; Με τέτοιο συνωστισμό και δεδομένο τον υψηλό δείκτη ηλικίας, ένας γιατρός είναι πάντα χρήσιμος.
«Εφτασε;» ρώτησε ο Γιάννης Παπαθανασίου μία κυρία. Ναι, είχε φτάσει. Επιτέλους, για άλλη μία φορά στον τόπο μας, ήρθε η ώρα του Καραμανλή. Σε λιγότερο από ένα λεπτό βγήκε από το ασανσέρ. Εξω από τα ασανσέρ, στον προθάλαμο της κεντρικής αίθουσας του ΕΒΕΑ, σηκώθηκε ένα μικρό κύμα ενθουσιασμού, απολύτως ελεγχόμενο λόγω και της στενότητας του χώρου. Πρέπει να ήταν καμιά εικοσαριά κύριοι στα τελειώματα της μέσης ηλικίας. Συνοδοί, ασφαλίτες, μπιστικοί, παλιά ρουσφέτια -ποιος ξέρει; Οταν εμφανίστηκε ο πρώην Πρωθυπουργός φύτεψαν βιαστικά το τσιγάρο στο στόμα και βάλθηκαν να μετατρέπουν τον ενθουσιασμό τους σε χειροκρότημα.
Τώρα συνθέστε όλη την εικόνα από την αρχή και στοχαστείτε πάνω στα ευρύτερα αίτια της κρίσης που ζούμε. Μερικές εκατοντάδες άνθρωποι κάθονται υπομονετικά και περιμένουν επί σαράντα λεπτά την άφιξη ενός πρώην Πρωθυπουργού, ο οποίος, μέσα σε ένα μικρό ντουμάνι από τσιγάρα, γνωρίζει σεμνή και ταπεινή αποθέωση. Ενας συνάδελφος μου είπε ότι αν το δεις αυτό, ο ΣΥΡΙΖΑ δείχνει μία υγιής αντίδραση. Του απάντησα ότι μάλλον προς αντίδοτο μου φέρνει, με τις παρενέργειες του και αυτό, αλλά δεν μπορούσα να ισχυριστώ ότι έκανε μία λάθος σκέψη.
![Η αίθουσα ήταν κατάμεστη από στελέχη της εποχής Καραμανλή](https://www.protagon.gr/wp-content/uploads/2017/12/18874755-600x400.jpg)
Τέλος πάντων, ο Καραμανλής μπήκε στην αίθουσα και δεν σήκωσε ούτε χειροκρότημα παραγγελίας, από αυτά που άκουγαν παλαιά τα γκαρσόνια. Ο Παπαθανασίου ήταν μαζί του, συνεπώς δεν υπήρχε περίπτωση να εμφανιστεί και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με τον οποίο, άλλωστε, συνυπήρξαν στο ίδιο υπουργικό συμβούλιο. Αλλά, από την άλλη, τι σχέση να έχει ο Προκόπης Παυλόπουλος με τον απολογισμό της κυβερνήσεως Καραμανλή;
Υποθέτω ότι οι περισσότεροι από σας θα γνωρίζετε ότι τις τελευταίες ημέρες βρίσκεται σε εξέλιξη μία αντιπαράθεση ανάμεσα στον Γιάννη Παπαθανασίου και τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου. Ο τελευταίος υπουργός Οικονομικών του Καραμανλή και ο πρώτος υπουργός Οικονομικών του Παπανδρέου. Η αφήγηση της πλευράς Καραμανλή, ισχυρίζεται ότι ως κυβέρνηση ζήτησαν τη συναίνεση της αντιπολίτευσης για τη λήψη μέτρων δημοσιονομικής πειθαρχίας, αφού όλοι πάνω στο πλοίο έβλεπαν τα βράχια. Ωστόσο ο Παπανδρέου αρνήθηκε, πήγε σε εκλογές με ατζέντα παροχών και, σύμφωνα με τον Παπαθανασίου, προτιμούσε την ένταξη της χώρας σε καθεστώς ΔΝΤ. «Ντροπή» απαντά ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου, θυμίζοντας ότι επί Καραμανλή το έλλειμμα αυξανόταν με 1% το μήνα. (Μπορείτε εδώ να διαβάσετε εκτενώς για τα βασικά σημεία της αντιπαράθεσής τους.)
![O πρώην υπουργός Γιάννης Παπαθανασίου μιλάει στην παρουσίαση του βιβλίου του με τίτλο «Οκτώ μήνες», στο ΕΒΕΑ, Τετάρτη 20 Δεκεμβρίου 2017. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ](https://www.protagon.gr/wp-content/uploads/2017/12/18874757-600x400.jpg)
«Εχω τη συνείδηση μου ήσυχη» είπε ο Γιάννης Παπαθανασίου. «Ηξεραν πολύ καλά σε τι κατάσταση ήταν η οικονομία. Ομως κινήθηκαν μικροπολιτικά και με άφρονες χειρισμούς απέφυγαν να πάρουν μέτρα και να προλάβουν την είσοδο της χώρας στο καθεστώς των μνημονίων. Το μόνο που τους ενδιέφερε, ήταν να κερδίσουν τις εκλογές» πρόσθεσε.
Περίπου αυτά είπε και ο Νίκος Δένδιας: «Τον Μάρτιο του 2009 ο Κώστας Καραμανλής εξέθεσε στον Γιώργο Παπανδρέου την κατάσταση της οικονομίας. Και ο κ. Παπανδρέου είπε ότι το θέμα είναι πολιτικό, όχι οικονομικό. Εμείς πήγαμε σε εκλογές μιλώντας για πάγωμα προσλήψεων και εκείνοι έταζαν λεφτά και θέσεις».
Εντάξει, όμως ουδείς εκ των δύο, Παπαθανασίου και Δένδια, δεν είπε για ποιο λόγο, πέρα από τη διεθνή κρίση, η Ελλάδα έφτασε σε σημείο δημοσιονομικού εκτροχιασμού. Επίσης από το στόμα τους δεν βγήκε ούτε μία φορά το όνομά του προκατόχου του, Γιώργου Αλογοσκούφη.
Ο Γιώργος Προβόπουλος, τέως διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος, απέφυγε να σταματήσει πάνω στις λεπτομέρειες και στα «σου είπα, μου είπες». Εδειξε τη συνολική εικόνα. Απέδωσε την κατάπτωση στη νοοτροπία πολιτικών και κοινωνίας, σε διαχρονικά προβλήματα πολιτισμικής και θεσμικής φύσης. «Απολαύσαμε το ευρώ χωρίς σωστή δημοσιονομική πολιτική και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Η διόγκωση του χρέους και το έλλειμμα δεν ελέγχθηκαν στους καλούς καιρούς» πρόσθεσε και δεν κατάφερα να δω αν κοιτούσε τον Κώστα Καραμανλή. «Οταν ξέσπασε η διεθνής οικονομική κρίση, έπρεπε να πάρουμε πιο δραστικά και θεαματικά μέτρα. Αλλά η συνεννόηση των πολιτικών δυνάμεων δεν ήταν εφικτή, αφού ο Γιώργος Παπανδρέου ζητούσε εκλογές. Τελικά η χώρα πέρασε από τρία μνημόνια, αλλά η δουλειά έμεινε ημιτελής και η αβεβαιότητα μεγάλη.»
Αναφερόμενος στα χρόνια των μνημονίων, ο κ. Προβόπουλος είπε ότι το βασικό πρόβλημα ήταν στην άρνηση των κυβερνήσεων να συντάξουν ένα business plan για τη χώρα. «Δεν υιοθέτησαν τα προγράμματα, δεν έκαναν δικές τους προτάσεις, έπαιζαν μόνο καθυστερήσεις κόντρα στις μεταρρυθμίσεις…»
Ο Αλέξης Παπαχελάς είπε ότι είναι άθλιο να εγκαλείται ο Γιάννης Παπαθανασίου, ο οποίος πήρε πρωτοβουλίες αλλά τα μέτρα του ήταν ασπιρίνες για έναν καρκίνο που είχε ριζώσει εδώ και χρόνια στη χώρα. Πρόσθεσε ότι η αποτίμηση των αιτιών που μας οδήγησαν στην κρίση αδικεί ορισμένους ανθρώπους και ένας από αυτούς είναι ο Θεόδωρος Ρουσόπουλος. Είναι, τελικά, πιο μακρύς ο κατάλογος των θυμάτων της κρίσης…
Ο ιστορικός του μέλλοντος είναι ο άνθρωπος στον οποίο όλοι θέλουμε να μιλήσουμε, αλλά δεν θα τα καταφέρουμε ποτέ. Ο ίδιος -και πολύ περισσότερο οι μαθητές του- θα δυσκολευτούν για να βάλουν σε τάξη αυτά τα χρόνια των ταραγμένων καιρών μας. Ελα μετά από έναν αιώνα και πες με σιγουριά ποιος Παπανδρέου ήταν στην κρίση, ποιος Καραμανλής προηγήθηκε, ποιος Μητσοτάκης μπλέκεται σε όλα αυτά, αν παρέδωσε ο Παπαθανασίου στον Παπακωνσταντίνου ή ο Παπακωνσταντίνου στον Παπαθανασίου. Ασφαλώς οι μαρτυρίες των πρωταγωνιστών θα είναι το ζυμάρι που θα πλάσει την αφήγηση του μέλλοντος. Ομως αυτή η χώρα ξεχνά ή δεν θέλει να θυμάται. Τόσες χρεοκοπίες ξεχάσαμε, γιατί να μη ξεχάσουμε και αυτή;
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News