Εντυπωσιακή ανακάλυψη στη Σαντορίνη: Βρήκαν τα ίχνη άγνωστης γιγαντιαίας έκρηξης του ηφαιστείου
Εντυπωσιακή ανακάλυψη στη Σαντορίνη: Βρήκαν τα ίχνη άγνωστης γιγαντιαίας έκρηξης του ηφαιστείου
Μια άγνωστη μέχρι σήμερα υποθαλάσσια ηφαιστειακή έκρηξη, μια από τις μεγαλύτερες στο ηφαιστειακό τόξο του νότιου Αιγαίου, έφεραν στο φως έρευνες πολυεθνικής επιστημονικής ομάδας στη Σαντορίνη.
Η επιστημονική ομάδα εντόπισε μια γιγάντια απόθεση ελαφρόπετρας, από την οποία ελήφθησαν δείγματα σε επτά υποθαλάσσιες τοποθεσίες γύρω από το νησί της Σαντορίνης. Η εργασία της επιστημονικής ομάδας δημοσιεύεται τη Δευτέρα, στο νέο τεύχος της επιθεώρησης Communications Earth & Environment του ομίλου Nature.
Αυτό το στρώμα ελαφρόπετρας που ονομάστηκε «Αρχαίος τόφφος» υποδεικνύει ότι μια ρηχή υποθαλάσσια έκρηξη του προϊστορικού ηφαιστείου της Σαντορίνης έλαβε χώρα πριν από περίπου 520.000 χρόνια (με πιθανή απόκλιση 10.000).
Λεπτές ηφαιστειακές αποθέσεις ελαφρόπετρας από την έκρηξη κάλυψαν τρία νησιά. Τα πυροκλαστικά ρεύματα που εκλύθηκαν κάτω από τη θάλασσα παρέσυραν νερό και μετατράπηκαν σε ρεύματα θολότητας και λάσπης που κάλυψαν τον πυθμένα έως και 70 χιλιόμετρα μακριά από την πηγή τους σχηματίζοντας μια υποθαλάσσια απόθεση με όγκο μεγαλύτερο από περίπου 90 κυβικά χιλιόμετρα και πάχος έως και 150 μέτρα.
Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι αυτή η απόθεση είναι έξι φορές μεγαλύτερη από τις αποθέσεις πυροκλαστικών ρευμάτων της μεγάλης Μινωικής έκρηξης που συνέβη κατά την Υστερη Εποχή του Χαλκού (πριν από περίπου 3.600 χρόνια) και συνετέλεσε στην παρακμή του Μινωικού πολιτισμού της Κρήτης.
![](https://www.protagon.gr/wp-content/uploads/2024/01/FigureIODP.jpg)
Οι ερευνητές σημειώνουν συγκριτικά ότι οι πυροκλαστικές αποθέσεις από τη μεγάλη ηφαιστειακή έκρηξη του Ιανουαρίου 2022 στο νησί Χούνγκα Τόνγκα-Χούνγκα Χα’απάι στον Ειρηνικό Ωκεανό, ήταν 10 φορές μικρότερες από τις αποθέσεις που χαρτογραφήθηκαν από το συγκεκριμένο αρχαίο γεγονός της Σαντορίνης.
We’ve got samples! The #EXP398 sampling party is officially over. These sacks are full of thousands of pieces of rock and sediment that scientists will ship back to their labs to start uncovering the secrets of Santorini, Christiana, and Kolumbo volcanoes.
📷 Susan Schnur & IODP pic.twitter.com/LPj3kGFFu7
— JOIDES Resolution (@TheJR) July 30, 2023
Οπως προκύπτει από τα νέα δεδομένα, το ηφαιστειακό πεδίο της περιοχής που περιλαμβάνει τρία ηφαίστεια, στα Χριστιανά, στη Σαντορίνη και στο Κολούμπο, ήταν πολύ πιο εκρηκτικό στο μακρινό παρελθόν από ό,τι ήταν μέχρι σήμερα γνωστό.
@TheJR coring near Oia, Santorini, yesterday before leaving the caldera. @JRSO_IODP #Exp398 pic.twitter.com/5PDU96VUSs
— Katerina Petronotis (@kpetronotis) February 4, 2023
Οι ερευνητές έσπευσαν να διευκρινίσουν ότι παρά αυτή τη βίαιη πρώιμη ιστορία, είναι «αρκετά απίθανο» το ηφαιστειακό συγκρότημα της Σαντορίνης να έχει ξανά μια τόσο μεγάλη έκρηξη στο εγγύς μέλλον.
Για την ανακάλυψη της υποθαλάσσιας απόθεσης ελαφρόπετρας, αξιοποιήθηκε ένας συνδυασμός βαθιών γεωτρήσεων, μεγάλων διεπιστημονικών συνόλων δεδομένων, εργαστηριακών αναλύσεων και ενός πυκνού δικτύου θαλάσσιων σεισμικών προφίλ.
Goodbye, #Tarragona! We're on our way to #Santorini to study the Hellenic Arc volcanic field. Soon, we'll be pulling up cores to explore the history and causes of eruptions in this submarine group of volcanoes. #Exp398 #NSFfunded @ECORD_IODP @anzic_iodp @GEOMAR_en pic.twitter.com/F4Km30bh9G
— JOIDES Resolution (@TheJR) December 16, 2022
Η αποστολή διεξήχθη από το ερευνητικό σκάφος «JOIDES Resolution Science Operator», το οποίο χρησιμοποιείται από το διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα IODP. Το πρόγραμμα υποστηρίζεται από 22 χώρες, με στόχο την εξερεύνηση της ιστορίας και της δομής της Γης, όπως καταγράφεται στα ιζήματα και τα πετρώματα του πυθμένα.
![](https://www.protagon.gr/wp-content/uploads/2024/01/Featuredimage.jpg)
Στη συγκεκριμένη ωκεανογραφική αποστολή με αριθμό 398, που διεξήχθη από τον Δεκέμβριο του 2022 ως τον Φεβρουάριο του 2023, συμμετείχαν 32 επιστήμονες από εννέα χώρες, με επικεφαλής τους Τιμ Ντρούιτ από το γαλλικό πανεπιστήμιο Clermont- Auvergne και Στέφεν Κούτερολφ από το Κέντρο Ωκεανογραφικών Ερευνών Geomar Helmholtz του Κιέλου.
Στην επιστημονική ομάδα συμμετείχαν επίσης, η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Παρασκευή Νομικού, η διδάσκουσα στο Τμήμα Γεωλογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ολγα Κουκουσιούρα, και η ερευνήτρια του Τομέα Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών, Παρασκευή Πολυμενάκου.
The #LMV has led an #IODP proposal to deep-drill in #Santorini caldera and surrounding rift basins (South Aegean Volcanic Arc). #Exp398 has now been scheduled for the end of 2022 on the @TheJR. Follow @DruittTimhttps://t.co/6eykBjFMl5 pic.twitter.com/UznZj3ITHJ
— LMV Volcanology Team (UCA, Clermont-Fd) (@VolcanoLMV) August 2, 2021
Οπως επισήμανε χαρακτηριστικά η κυρία Νομικού στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «η γεωλογική ιστορία της Σαντορίνης γράφεται ξανά. Τα ευρήματα από τις υποθαλάσσιες ερευνητικές γεωτρήσεις αλλάζουν την τρέχουσα κατανόηση του ηφαιστειακού τόξου του νότιου Αιγαίου αποκαλύπτοντας μια εξαιρετικά επικίνδυνη υποθαλάσσια ηφαιστειακή δραστηριότητα σε σχέση με αυτήν που ήταν προηγουμένως γνωστή. Επεκτείνουν το εκρηκτικό ιστορικό του ηφαιστειακού συγκροτήματος της Σαντορίνης στο παρελθόν και υποδηλώνουν την ύπαρξη μιας μεγάλης θαμμένης υποθαλάσσιας καλδέρας, πάνω στην οποία εξελίσσεται το σύγχρονο ηφαιστειακό πεδίο της».
Μιλώντας στη δημοσιογράφο Μαρία Κουζινοπούλου, η επιστήμονας του ΕΚΠΑ εξήγησε ότι η ύπαρξη αυτών των αποθέσεων τέφρας και στην ξηρά, «αναδεικνύει τη σημασία των βαθιών υποθαλάσσιων γεωτρήσεων για την αποκάλυψη όλων των μυστικών των νησιωτικών ηφαιστειακών τόξων, ιδιαίτερα σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, όπως η Μεσόγειος».
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News