Ας τελειώσουν οι παράλληλοι μονόλογοι
Ας τελειώσουν οι παράλληλοι μονόλογοι
Το 2022 υπήρξε μία χρόνια σταθμός λόγω της ταχύτερης του αναμενομένου ανάκαμψης του ελληνικού τουρισμού και της καθοριστικής σημασίας αυτού του γεγονότος για την «νέα» οικονομική κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα μας. Τα εισαγωγικά στο νέα γιατί βρισκόμαστε ουσιαστικά από το 2008 σε μία παρατεταμένη- για διαφορετικούς λόγους -οικονομική κρίση στην Ελλάδα (Κρίση Αμερικανικού Χρηματιστηρίου, Πτώχευση και Μνημόνιο, Πανδημία, Ενεργειακή κρίση και πόλεμος στην Ουκρανία) γεγονός που έχει, όχι παράδοξα, αναδείξει τον τουριστικό τομέα σε παράγοντα κλειδί της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας.
Η σημαντική αυτή συμβολή του τουρισμού στην οικονομία και την απασχόληση (σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο) αυτήν την εξαιρετικά δύσκολη τελευταία δεκαπενταετία λειτούργησε αναμφίβολα θετικά και στην θεσμική, ακαδημαϊκή και πολιτική αναβάθμιση και νομιμοποίηση του Τομέα. Αυτό είχε ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι η αντιμετώπιση του Τουρισμού δεκαετίες και παρά τις σταθερά θετικές του επιδόσεις ήταν από πλευράς της κρατικής πολιτικής αμήχανη, αμφίθυμη και σαφώς υποδεέστερη της σημασίας του (ιδιαίτερα αν αυτή συγκριθεί με άλλους τομείς της οικονομίας όπως ο αγροτικός η ο βιομηχανικός).
Ένας από τους βασικούς λόγους που συμβαίνει αυτό είναι ότι εκεί που θα έπρεπε να υπάρχει ένα μακροπρόθεσμος και συντονισμένος στρατηγικός σχεδιασμός καταγράφεται επί δεκαετίες αυτό που με ενδιαφέροντα τρόπο επεσήμανε η Χριστίνα Πουτέτση σε άρθρο της στο Protagon με αφορμή τις πολλές και συχνά αντιφατικές απόψεις και θέσεις ειδικών και μη για τον Τουρισμό και την ανάπτυξη του: μία ομιχλώδης πολυφωνία παράλληλων μονολόγων… Στην πραγματικότητα πρόκειται για την ηθελημένη ή μη υποτίμηση του ρόλου και της σημασίας των διαφορετικών ομάδων συμφερόντων οι οποίες εμπλέκονται στην ανάπτυξη λειτουργία και κυρίως την διαχείριση του τουρισμού σε εθνικό και τοπικό επίπεδο.
Ο πολυσύνθετος και συχνά ολιστικός χαρακτήρας του τουρισμού και της ανάπτυξης του έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζει οικονομικά, κοινωνικά, πολιτισμικά και περιβαλλοντικά τις χώρες και τις περιοχές όπου αναπτύσσεται. Τα πολλά όμως θετικά οικονομικά και αναπτυξιακά οφέλη του απαιτούν σταθερές πρακτικές βιώσιμης διαχείρισης στους τουριστικούς προορισμούς ώστε το τουριστικό προϊόν τους να είναι μακροπρόθεσμα ωφέλιμο, ισόρροπο και ανταγωνιστικό για τους πολλούς. Επιπρόσθετα, στην τελευταία εικοσαετία έχει αλλάξει πλήρως η έννοια του τουριστικού προορισμού αυξάνοντας εντυπωσιακά τον αριθμό τους, εξειδικεύοντας τα χαρακτηριστικά τους και αναβαθμίζοντας την σημασία τους για την ανάπτυξη σε τοπικό και εθνικό επίπεδο.
Η θεσμικά, πολιτικά και αναπτυξιακά άρα προσδιορισμένη συγκρότηση ενός συγκεκριμένου πλαισίου συμμετοχής στον στρατηγικό σχεδιασμό του τουρισμού είναι απόλυτα αναγκαίο να περιλαμβάνει πλέον ΟΛΕΣ τις ομάδες συμφερόντων οι οποίες εμπλέκονται στην ανάπτυξη και λειτουργία του σε μια τουριστική χώρα όπως η δική μας. Η περίοδος όπου ο Τουρισμός αφορούσε άλλωστε έναν περιορισμένο αριθμό περιοχών και ομάδων συμφερόντων έχει παρέλθει και όλοι θα πρέπει να αντιληφθούν ότι πρέπει να τελειώσουν οι παράλληλοι μονόλογοι και να περάσουμε άμεσα σε ένα αναγκαίο διάλογο αναφορικά με βασικές επιλογές της τουριστικής πολιτικής. Έναν διάλογο ο οποίος θα λάβει υπόψη την πολυετή θετική παράδοση αναπτυγμένων τουριστικών χωρών σε αυτό το ζήτημα.
Είναι κοινή η εκτίμηση άλλωστε ότι ο Τουρισμός είναι υπόθεση εθνικής σημασίας και άρα απαιτεί και αντίστοιχες νομοθετικές και πολιτικές παρεμβάσεις σε αυτό το καίριας σημασίας ζήτημα όπου έως τώρα επικρατούσαν οι απλοϊκές πολιτικές προτροπές, οι ανολοκλήρωτες διαδικασίες διαβούλευσης, οι ατελείς νομοθετικές ρυθμίσεις, οι βολικοί αποκλεισμοί σημαντικών ομάδων συμφερόντων, Ο Τουρισμός όλον τον χρόνο, ο βιώσιμος τουρισμός, ο smart τουρισμός, ο τουρισμός ειδικών ενδιαφερόντων, η ποιοτική αναβάθμιση και ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προϊόντος, η διαχείριση των τουριστικών προορισμών δεν αποτελούν πλέον αφηρημένες έννοιες αλλά στοιχεία της τρέχουσας τουριστικής πολιτικής και ως τέτοια απαιτούν ώριμες, συμμετοχικές και επιστημονικές προσεγγίσεις στα θέματα τουριστικού σχεδιασμού με την συμμετοχή και την συνευθύνη όλων.
Ο Πάρις Τσάρτας είναι καθηγητής Τουριστικής Ανάπτυξης στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News