Το φιάσκο της ρωσικής «νέας KGB» στην Ουκρανία
Το φιάσκο της ρωσικής «νέας KGB» στην Ουκρανία
Τις τελευταίες ημέρες πριν o Βλαντίμιρ Πούτιν διατάξει τα στρατεύματά του να εισβάλουν στην Ουκρανία, οι μυστικές υπηρεσίες της Ρωσίας άρχισαν να αποστέλλουν κρυπτογραφικά μηνύματα σε πληροφοριοδότες της Μόσχας στο Κίεβο, ζητώντας τους να εγκαταλείψουν την ουκρανική πρωτεύουσα.
Οι σχετικές οδηγίες προέρχονταν από ανώτερους αξιωματούχους του Τμήματος Επιχειρησιακών Πληροφοριών, μιας μονάδας της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ρωσίας (FSB-πρώην KGB) η οποία στο πλαίσιο της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία είχε αναλάβει μια εξαιρετικά κρίσιμη αποστολή: να εξασφαλίσει την καρατόμηση της ουκρανικής κυβέρνησης και να επιβλέψει την εγκαθίδρυση ενός φιλορωσικού καθεστώτος.
Τόσο σίγουροι ήταν για την επιτυχία του σχεδίου που είχαν καταστρώσει, που ζήτησαν από τους πληροφοριοδότες τους στο Κίεβο, να αφήσουν τα κλειδιά των σπιτιών τους πίσω, ούτως ώστε να εγκαθίσταντο σε αυτά και σε άλλες «ασφαλείς» τοποθεσίες, πράκτορες της FSB που θα έφταναν σύντομα στο κατεχόμενο Κίεβο.
«Καλό ταξίδι!», ευχήθηκε ένας αξιωματούχος της FSB σε συνάδελφό του που διατάχθηκε να μεταβεί στην ουκρανική πρωτεύουσα για να επιβλέψει την εγκαθίδρυση του φιλορωσικού καθεστώτος, σύμφωνα με συνομιλίες που υπεκλάπησαν. Ωστόσο «δεν υπάρχει καμιά ένδειξη ότι ο αποδέκτης της ευχής κατάφερε να φτάσει στην πρωτεύουσα, καθώς τα σχέδια της FSB κατέρρευσαν στο πλαίσιο της υποχώρησης των ρωσικών δυνάμεων κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου», γράφουν ο Κρεγκ Μίλερ και η Κάθριν Μπέλτον της Washington Post, οι οποίοι εξέτασαν κατά αποκλειστικότητα υποκλαπείσες συνομιλίες και άλλες απόρρητες πληροφορίες που συνέλεξαν οι υπηρεσίες ασφαλείας της Ουκρανίας και άλλων χωρών. «Προσφέρουν μια μοναδική εικόνα όσον αφορά τις δραστηριότητες της FSB – μιας διευρυμένης υπηρεσίας που φέρει τεράστια ευθύνη για το αποτυχημένο πολεμικό σχέδιο της Ρωσίας και την ύβρη που αποτέλεσε τη βάση του», αναφέρουν στο διεξοδικότατο ρεπορτάζ τους από το Κίεβο.
Η FSB φέρει την ευθύνη για την εσωτερική ασφάλεια στη Ρωσία καθώς και την κατασκοπεία στα πρώην σοβιετικά κράτη ενώ πράκτορές της εστιάζουν εδώ και δεκαετίες την προσοχή τους την Ουκρανία «προσπαθώντας να σφετεριστούν τους θεσμούς της, δωροδοκώντας αξιωματούχους, εμποδίζοντας κάθε διαφαινόμενη ολίσθηση προς τη Δύση», σημειώνουν, επισημαίνοντας πως εκτός της ρωσικής επικράτειας η πιο σημαντική αποστολή της FSB ήταν «να εισδύσει σε όλα τα επίπεδα της ουκρανικής κοινωνίας».
Ωστόσο απέτυχε και να αποδυναμώσει, πόσο μάλλον να εξουδετερώσει, την κυβέρνηση της Ουκρανίας και να υποκινήσει μια φιλορωσική στροφή, τουλάχιστον μέρους της ουκρανικής κοινωνίας. Ουκρανοί και δυτικοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν πως οι αναλυτές της FSB είτε δεν αντιλήφθηκαν πόσο σθεναρά θα αντιστέκονταν οι Ουκρανοί, είτε το είχαν αντιληφθεί αλλά δεν μπορούσαν ή δεν ήθελαν να εκφράσουν τέτοιες ρεαλιστικές εκτιμήσεις στον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ωστόσο τα ταπεινωτικά πλήγματα που δέχτηκαν οι ρωσικές δυνάμεις κατά την πρώτη φάση του πολέμου, επισκίασαν τις αποτυχίες της FSB και άλλων υπηρεσιών πληροφοριών της Ρωσίας. «Αλλά κατά κάποιο τρόπο, αυτές ήταν ακόμη πιο ακατανόητες και κρίσιμες, καθώς καθόρισαν σχεδόν όλες τις αποφάσεις του Κρεμλίνου όσο αφορά τον πόλεμο», συνοψίζουν οι αμερικανοί δημοσιογράφοι.
«Οι Ρώσοι υπέπεσαν σε μεγάλο λάθος. Κατέβαλαν μια ολόκληρη πολεμική προσπάθεια για να επιτύχουν στρατηγικούς στόχους που ξεπερνούσαν τις δυνατότητές τους. Το λάθος της Ρωσίας ήταν πραγματικά θεμελιώδες και στρατηγικό», είπε στην Washington Post ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ με πρόσβαση σε απόρρητα στοιχεία για τη Ρωσία και τις υπηρεσίες ασφαλείας της.
Οι υποκλαπείσες συνομιλίες και το υπόλοιπο υλικό που συλλέχθηκε από τις ουκρανικές μυστικές υπηρεσίες και ελέγχθηκε από αξιωματούχους δυτικών κυβερνήσεων, αποκαλύπτουν πως κατά τους μήνες πριν από την εισβολή η μονάδα της FSB που έφερε την ευθύνη για την Ουκρανία διευρύνθηκε σημαντικά ενώ βασιζόταν σε ένα εκτεταμένο δίκτυο πρακτόρων επί πληρωμή που είχαν εισχωρήσει στον μηχανισμό ασφαλείας της Ουκρανίας. «Κάποιοι συμμορφώθηκαν και υπονόμευσαν τις ουκρανικές άμυνες, αναφέραν αξιωματούχοι, ενώ άλλοι φέρεται ότι εισέπραξαν τις πληρωμές τους από την FSB, αλλά αρνήθηκαν να εκτελέσουν τις διαταγές του Κρεμλίνου όταν άρχισαν οι μάχες», επισημαίνεται στο ρεπορτάζ της Washington Post.
Δημοσκοπήσεις που διεξήχθησαν για λογαριασμό της FSB αποκάλυπταν πως μεγάλα τμήματα του πληθυσμού της Ουκρανίας ήταν προετοιμασμένα να αντισταθούν στη ρωσική βία καθώς επίσης πως οποιαδήποτε ελπίδα ότι οι ρώσοι εισβολείς θα γίνονταν δεκτοί ως απελευθερωτές ήταν παντελώς αβάσιμη. Ωστόσο οι αξιωματούχοι της FSB συνέχισαν να φλομώνουν το Κρεμλίνο με ρόδινες εκτιμήσεις περί θερμής υποδοχής του ρωσικού στρατού και άμεσης εγκαθίδρυσης ενός φιλορωσικού καθεστώτος στο Κίεβο.
Βασιζόμενοι σε αυτές τις ακατανόητα λανθασμένες εκτιμήσεις, οι αξιωματούχοι της FSB κατάστρωσαν και προώθησαν ένα πολεμικό σχέδιο, σύμφωνα με το οποίο μια αστραπιαία επίθεση κατά του Κιέβου θα επέφερε την πτώση της κυβέρνησης Ζελένσκι μέσα σε διάστημα λίγων ημερών, με τον ουκρανό πρόεδρο είτε να χάνει τη ζωή του είτε να συλλαμβάνεται ή να καταφεύγει στο εξωτερικό, δημιουργώντας, έτσι, ένα πολιτικό κενό το οποίο θα έσπευδαν να καλύψουν οι πράκτορες της FSB.
Αντιθέτως τα στελέχη της FSB που έφτασαν κάποια στιγμή στα περίχωρα του Κιέβου, αναγκάστηκαν, τελικά, να οπισθοχωρήσουν, μαζί με τις ρωσικές δυνάμεις, ενώπιον της αντίστασης των Ουκρανών. Αντί να ηγούνται του σχηματισμού μιας νέας φιλορωσικής κυβέρνησης στο Κίεβο οι αξιωματούχοι της FSB είναι αντιμέτωποι με αμείλικτα ερωτήματα στη Μόσχα, όσον αφορά τα καταστροφικά αποτελέσματα της μακροχρόνιας και δαπανηρής ενασχόλησής τους με την Ουκρανία.
«Εάν για τις υπηρεσίες ασφαλείας πρώτη προτεραιότητα ήταν η κατανόηση της Ουκρανίας, και η στρατηγική τους βασιζόταν σε αυτήν την κατανόηση, πώς κατάφεραν να τα κάνουν όλα τόσο λάθος; Πώς θα μπορούσαν να υποθέσουν ότι οι Ουκρανοί δεν θα πολεμούσαν, ότι ο πρόεδρος Ζελένσκι δεν θα αντιστεκόταν με τόσο θάρρος; Η αδυναμία επικοινωνίας πρέπει να έγκειται κάπου μεταξύ της FSB και της ανώτατης εξουσίας», σημείωσε από την πλευρά του ο Γουίλιαμ Τέιλορ Τζούνιορ, ο οποίος έχει διατελέσει δις πρέσβης των ΗΠΑ στην Ουκρανία.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News