«Χωρίς Υγεία δεν υπάρχει Οικονομία» – και άλλες χρήσιμες επισημάνσεις
«Χωρίς Υγεία δεν υπάρχει Οικονομία» – και άλλες χρήσιμες επισημάνσεις
Δεν είναι σύνηθες ένα εταιρικό forum να λαμβάνει χώρα αποκλειστικά στο Διαδίκτυο, με περισσότερους από 40 ομιλητές σε τρεις ηπείρους. Η πανδημία το κατάφερε κι αυτό – προσμετράται στα θετικά που θα αφήσει πίσω της, όταν με το καλό αποχαιρετίσει τον πλανήτη. Την επιτυχία για το CEO Initiative Forum που διοργανώθηκε την Πέμπτη 26 Νοεμβρίου, την πιστώνεται το FortuneGreece και η Tsomokos. Και η τεχνολογία ασφαλώς, που με οκτάωρη ροή απέδειξε ότι η απουσία φυσικής παρουσίας δεν είναι ανυπέρβλητο πρόβλημα.
Εκπρόσωποι μεγάλων επιχειρήσεων, θεσμικών φορέων, πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, αλλά και πρόσωπα κυβερνητικά ανέπτυξαν πρωτοβουλίες και δεσμεύσεις για ένα βιώσιμο και πιο δίκαιο κόσμο. «Όλοι όσοι συμμετέχουμε στο CEO Initiative από την Ελλάδα και το εξωτερικό, γνωρίζουμε ότι δεν ζούμε απλά την ιστορία αλλά την γράφουμε. Καλούμαστε «να μετατρέψουμε την κρίση σε ευκαιρία», γιατί ξέρουμε ότι πρέπει να αλλάξουν όλα για να υπάρχουμε. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα. Και αυτό το στοίχημα μπορούμε όλοι μαζί να το κερδίσουμε», ανέφερε δίνοντας το στίγμα του forum η επικεφαλής του Fortune στην Ελλάδα, Αναστασία Παρετζόγλου.
Το «παρών» έδωσαν με ενδιαφέρουσες παρεμβάσεις ομιλητές όπως (με τυχαία σειρά) ο Αλαν Μάρεϊ, CEO του Fortune από τη Νέα Υόρκη, ο Αντριου Λιβέρης, Πρώην Πρόεδρος και CEO της Dow Chemical Company από το Σίδνεϊ, ο Πρόεδρος του ΣΕΒ και Πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΤΙΤΑΝΑ, Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, ο καθηγητής του Business School of Harvard, Τζορτζ Σεραφείμ, από τη Βοστώνη, ο ιδρυτής και CEO της Chipita, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, o Μισέλ Βουνάτσος, CEO της BIOGEN από Αμερική, o Oδυσσέας Αθανασίου, CEO της Lamda Development, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών, Θόδωρος Σκυλακάκης, ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνης Παπαδημητρίου, η Πρόεδρος και CEO της Novartis Hellas, Σουζάνα Κόχουτ, η ιστορικός Μαρία Ευθυμίου.
Μπορείτε να δείτε όλο το CEO Initiative Forum εδώ:
https://www.youtube.com/watch?v=wDCQyvbWGIk&t=1s
Οι καινοτόμες επιχειρήσεις θα είναι οι νικήτριες
Στο δύσβατο, λόγω πανδημίας, πεδίο της Οικονομίας αναφέρθηκε στην παρέμβασή του ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος, Ιδρυτής και CEO της Chipita, αντιτιθέμενος στην κεντρική κατεύθυνσή της. «Το κράτος δεν πρέπει να αποφασίσει ποιες επιχειρήσεις θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή υποστήριξης και ποιες στη δεύτερη. Τα μέτρα στήριξης θα πρέπει να είναι οριζόντια και να βοηθούν όλες τις επιχειρήσεις. Τα χρήματα θα πρέπει να κατευθυνθούν σε προϊόντα και υπηρεσίες που είναι διεθνώς ανταγωνιστικά. Οι επιχειρήσεις που θέλουν να καινοτομήσουν, οι επιχειρήσεις που θέλουν να είναι ανταγωνιστικές διεθνώς, θα είναι και οι νικήτριες αυτής της μάχης. Οι επιχειρήσεις είναι πάντα κερδοσκοπικοί οργανισμοί, δεν χάνουν τον καπιταλιστικό τους χαρακτήρα. Κάθε επιχείρηση είναι οι άνθρωποί της. Οι άνθρωποι δεν δουλεύουν μόνο για λεφτά, αλλά και για άλλα πράγματα. Πρέπει να παίρνουν χαρά και υπερηφάνεια μέσα από τη δουλειά τους. Είναι σημαντικό να νοιώθουν ότι συμμετέχουν σε έναν οργανισμό που δεν είναι αδιάφορος για τα προβλήματα που υπάρχουν γύρω μας».
Τη συνεργασία κράτους, επιχειρήσεων και κοινωνίας των πολιτών, που μπορεί να κάνει θαύματα, υπογράμμισε από την πλευρά του ο Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, Πρόεδρος του ΣΕΒ και Πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής της TITAN Cement Group. «Η κοινωνία, ξεκινώντας από τους εργαζομένους και τους πελάτες μιας εταιρείας, δεν αρκείται πια στο προϊόν ή στη υπηρεσία. Θέλει άποψη, θέλει αρχές και θέσεις, θέλει προσφορά. Η εταιρική κοινωνική ευθύνη ενσωματώνεται ολοένα και περισσότερο στη στρατηγική των επιχειρήσεων. Παράλληλα, η ενεργοποίηση της κοινωνίας των πολιτών μπορεί να προσφέρει πολλά, όπως φάνηκε και κατά τη διάρκεια της κρίσης, όπου η ελληνική κοινωνία επέδειξε ωριμότητα και διάθεση για προσφορά. Όταν συνεργάζονται κράτος, επιχειρήσεις και κοινωνία των πολιτών, μπορούν να γίνουν θαύματα. Η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού που έγινε με αφορμή τη δυσάρεστη περιπέτεια που ζούμε δεν είναι αντιστρέψιμη πια. Κινούμαστε προς μια κατεύθυνση που θα μας δώσει πολλά πλεονεκτήματα, όχι μόνο στις επιχειρήσεις και στο κράτος αλλά και στην εκπαίδευση».
Φόβους και θετικές αλλαγές σταχυολόγησε από την πανδημία, ο Αντώνης Παπαδημητρίου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση. «Το κλίμα της εποχής δεν είναι η πανδημία. Οι επιχειρηματικές μας επιλογές ή οι επιλογές στο κοινωφελές έργο μας θα διαρκέσουν πολύ περισσότερο από την πανδημία. Πρέπει να είμαστε κοντά στο τι γίνεται σήμερα, η πανδημία αφορά το τι έγινε χθες. Θα επικαλεστώ τον Θουκυδίδη: «Tα κίνητρα κάθε ανθρώπου είναι τα ίδια: φόβος, κέρδος δόξα». Και ο καλός ηγέτης είναι αυτός που τηρεί τις υποσχέσεις του – υποσχέσεις που είναι ακριβώς οι ίδιες με τα κίνητρα που αναφέρει ο Θουκυδίδης: φόβος, κέρδος, δόξα. Έχω τρεις φόβους: Πρώτον, ότι η κρίση μπορεί να μας οδηγήσει στο παρελθόν και να δημιουργήσει μια αντίδραση στην προσαρμογή που απαιτείται. Δεύτερον, ο λαϊκισμός που είναι επιστροφή στο παρελθόν. Και τρίτον, η δημιουργία του λεγόμενου Covid anger. Όμως θα σταθώ στις θετικές αλλαγές που έχουν γίνει. Η εξοικείωση του κόσμου με την ψηφιακή εποχή είναι μια πολύ θετική αλλαγή. Και η διάδοση της τέχνης μέσω του digital channel που έχουμε φτιάξει στο Ίδρυμα Ωνάση εντάσσεται σε αυτό το θετικό πλαίσιο».
Κάτι αλλάζει (επιτέλους)
«Είμαι στον χώρο της επιχειρηματικής δημοσιογραφίας τέσσερις δεκαετίες. Κάτι σημαντικό έχει αλλάξει στον τρόπο λειτουργίας των εταιρειών τα τελευταία χρόνια. Δίδεται περισσότερη έμφαση στη θετική κοινωνική επίδραση, και όχι μόνο στα κέρδη για τους μετόχους», σημείωσε ο Αλαν Μάρεϊ, CEO Fortune (ΗΠΑ).
Ο Αντριου Λιβέρης, πρώην Πρόεδρος και CEO της Dow Chemical, εκτίμησε ότι απαιτούνται νέα μεγέθη για τη μέτρηση της επιτυχίας. «Η τρέχουσα κρίση της δημόσιας υγείας είναι κρίση αειφορίας. Και ο ορίζοντας σχεδιασμού των επιχειρήσεων έχει γίνει εξαιρετικά απρόβλεπτος εξαιτίας αυτής της υπαρξιακής κρίσης. Διευθύνοντες σύμβουλοι και εταιρικά διοικητικά συμβούλια κατάλαβαν ότι πρέπει να εξασφαλίζουν πλέον μια άδεια λειτουργίας από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, ώστε να έχουν κέρδη μακροπρόθεσμα. Απαιτούνται νέα μεγέθη για τη μέτρηση της επιτυχίας. Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των επιχειρήσεων είναι ένα τέτοιο μέγεθος. Η άποψη των νέων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο είναι κάθετη: «Το μοντέλο σας δεν δουλεύει. Οι κοινωνικές ανισότητες δεν δουλεύουν, και οι CEO είναι οι πρώτοι που ακούνε. Είναι η στιγμή να ακούσουν και οι πολιτικοί».
«Χωρίς υγεία δεν υπάρχει οικονομία», είπε σε μια αποστροφή του ο Μισέλ Βουνάτσος, CEO της Biogen, στις ΗΠΑ, παρέχοντας ίσως το μότο της διοργάνωσης. «Τα διδάγματα από αυτή τη φρικτή πανδημία είναι πάρα πολλά και δεν αφορούν μόνο την ιατρική κοινότητα αλλά και τα κράτη, αφού χωρίς υγεία δεν υπάρχει οικονομία. Η πανδημία είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα και ως παγκόσμιο πρόβλημα απαιτεί παγκόσμιες λύσεις. Πρέπει να σκεφτούμε όλοι μαζί πώς θα μεταβούμε σε ένα πραγματικό σύστημα υγείας και όχι μόνο σε ένα σύστημα θεραπείας της εκάστοτε νόσου. Οι ηγέτες δεν μπορούν πλέον να είναι ηγέτες ατόμων, αλλά ηγέτες συνόλων δεδομένων. Όλα ξεκινούν από την ηγεσία. Υπάρχει μια τεράστια βιβλιογραφία που δείχνει τη σύνδεση μεταξύ υγείας και οικονομίας, είναι σαφής αυτή η σύνδεση. Πρέπει να ορίσουμε νέα μεγέθη μέτρησης της λειτουργίας και της επιτυχίας μας».
«Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η αλλαγή νοοτροπίας ως προς το πώς προσεγγίζουμε το σύστημα υγείας. Σήμερα έχουμε μια μοναδική ευκαιρία να σπάσουμε τα στεγανά μεταξύ οικονομίας και υγείας, και να κατανοήσουμε την οικονομία της υγείας ως σύμμαχο και όχι ως εχθρό», σημείωσε η Σουζάνα Κόχουτ, Country President & Managing Director της Novartis Hellas. «Τρεις είναι οι προτεραιότητες για τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας: α) αύξηση αποτελεσματικότητας μέσω έξυπνων δαπανών υγείας, β) μοντέλα πληρωμών που να επιβραβεύουν καλύτερα αποτελέσματα υγείας, και γ) ενίσχυση της πρόληψης και του έγκαιρου εντοπισμού των ασθενειών».
Το στίγμα της κυβέρνησης έδωσαν ο Θόδωρος Σκυλακάκης, αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών και ο Κυριάκος Πιερρακάκης, υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης. «Το σχέδιο της χώρας έχει ως άξονες την πράσινη μετάβαση κράτους και ιδιωτικής οικονομίας, την ψηφιακή μετάβαση, τα κοινωνικά θέματα – υγεία, παιδεία, κατάρτιση και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες – και τον θεσμικό εκσυγχρονισμό για την επιτάχυνση και την ψηφιοποίηση της Δικαιοσύνης», είπε ο κ. Σκυλακάκης. «Τα δάνεια σκοπεύουμε να κατευθυνθούν αποκλειστικά για να χρηματοδοτήσουν ιδιωτικές επενδύσεις, πολλαπλασιάζοντας τις επενδυτικές δυνατότητες της χώρας και καλύπτοντας το επενδυτικό κενό. Η κατάσταση μπορεί να είναι καλύτερη από αυτή που δείχνουν σήμερα τα νούμερα και θεωρούμε τις επενδύσεις τον «τρίτο χρηματοδότη» της οικονομίας. Το κλειδί είναι να κινητοποιήσουμε τουλάχιστον 10 με 15 δισεκατομμύρια ιδιωτικούς πόρους, ώστε να προσεγγίσουμε τα 45 ή και 50 δισεκατομμύρια συνολικής οικονομικής επίπτωσης».
5G και 2021
Ο κ. Πιερρακάκης δεσμεύθηκε ότι το gov.gr θα γίνει εφαρμογή στα κινητά μας πριν το τέλος αυτής της χρονιάς. «Η Ελλάδα θα είναι μια από τις ελάχιστες χώρες που θα έχει βάλει σε εφαρμογή στο κινητό τις βασικές κρατικές υπηρεσίες. Στα μεγάλα αστικά κέντρα θα δούμε 5G στις αρχές του πρώτου τριμήνου του 2021, κι αυτό το λέω κάθετα. Το 5G σημαίνει πολλαπλάσιες ταχύτητες, αλλά το κυριότερο είναι ότι θα επιτρέψει νέες εφαρμογές που ούτε καν έχουμε φανταστεί. Ο στόχος μας σαν χώρα είναι να μην είμαστε ουραγοί σε αυτό το νέο τεχνολογικό εργαλείο του 5G, αλλά να πρωτοπορήσουμε, να βγούμε μπροστά. Αν τα κάνουμε όλα σωστά, είναι δυνατόν μέσα σε μια δεκαετία να έχουμε γεννήσει 70.000 νέες θέσεις εργασίας και νέα αξία πάνω από 12 δισ. ευρώ. Θέλουμε η χώρα να γίνει φυτώριο startup επιχειρήσεων. Έχουμε τα μυαλά, έχουμε τις δυνατότητες, αλλά έχουμε και εμπόδια που δεν έχουν επιτρέψει να δοθεί η απαραίτητη ώθηση. Ομως, οι μεγάλες start – up επιχειρήσεις δεν έχουν γεννηθεί όλες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το skype γεννήθηκε στην Εσθονία, το spotify γεννήθηκε στη Σουηδία. «Το ίδιο θέλουμε να πετύχουμε κι εδώ».
«Η πανδημία πράγματι μας έχει δυσκολέψει, ωστόσο είμαστε πραγματικά ενθουσιασμένοι με το έργο του Ελληνικού, προχωράμε με γρήγορους ρυθμούς κι αυτό θα φανεί στις αρχές του 2021», δήλωσε ο Οδυσσέας Αθανασίου, CEO της Lamda Development. «Τότε υπολογίζουμε να έχουμε και την επίσημη έναρξη του έργου, αφού ανεπίσημα έχουμε προχωρήσει σε μεγάλο κομμάτι των πρόδρομων εργασιών εντός της έκτασης, στις μελέτες κ.α. Το Ελληνικό θα καταστήσει τη χώρα έναν επενδυτικό προορισμό με τρόπο που δεν έχουμε ξαναδεί στο παρελθόν. Ξένα κεφάλαια θα επενδυθούν στη χώρα λόγω του συγκεκριμένου project, το οποίο έχει αποκτήσει μια πλατιά επενδυτική βάση. Ηδη, από πλευράς μετοχικής σύνθεσης το 27% της Lamda Development είναι ξένοι επενδυτές, ενώ η επένδυση του Mohegan- ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ που μπορεί να φθάσει και το 1 δισ. ευρώ για το Ολοκληρωμένο Τουριστικό Συγκρότημα με Καζίνο αποδεικνύει ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για τέτοιου είδους έργα».
«Η αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας δεν έχει να κάνει μόνο με την ίδια την τεχνολογία, αλλά και με την ηγεσία. Από την ηγεσία εξαρτάται το κατά πόσο θα αξιοποιηθεί η τεχνολογία για το καλό της επιχείρησης και το κοινό καλό», είπε δίνοντας τα δικά της «φώτα», η Πέγκυ Αντωνάκου, Γενική Διευθύντρια Google NA Eυρώπης.
Στο πρόβλημα που έχει δημιουργήσει η πανδημία στον κόσμο του Πολιτισμού εστίασε η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Διευθύντρια Πολιτισμού στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση. «Η απουσία του πολιτισμού από την καθημερινότητα των πολλών έχει σημαντικές επιπτώσεις στην κοινωνική συνοχή. Ο πολιτισμός στην ουσία του είναι οι άνθρωποι που τον παράγουν και τον δημιουργούν. Και οι άνθρωποι αυτοί είναι επαγγελματίες, δεν είναι χομπίστες. Η Στέγη κινείται προς μια υβριδική μορφή θεάματος που να μπορεί κάποιος να απολαύσει επί της οθόνης και μην είναι κακέκτυπο της εμπειρίας του θεάτρου».
Νέο στρατηγικό μοντέλο ανάπτυξης για την Ελλάδα
«Το χρηματοπιστωτικό σύστημα αποτελεί πλέον μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος, κάτι το οποίο φάνηκε στη φάση της πανδημίας», εκτίμησε ο Φωκίων Καραβίας, διευθύνων σύμβουλος της Eurobank. «Παρά την όποια κριτική, η πραγματικότητα είναι ότι υποστηρίχθηκαν επιχειρήσεις με υγιή προοπτική, με συνολικό κύκλο εργασιών που ξεπερνάει το 60% του ΑΕΠ της χώρας και που θα είναι εδώ και αύριο, προσφέροντας θέσεις εργασίας. Το βασικό πρόβλημα δεν είναι η χρηματοδότηση των επενδύσεων αλλά να εντοπίσουμε ποια είναι τα συγκεκριμένα έργα που θα μπορέσουν να απορροφήσουν τα διαθέσιμα κεφάλαια και θα δώσουν το μέγιστο αποτέλεσμα για την οικονομία.
Η ενέργεια είναι ένας τομέας που ήδη συγκεντρώνει σημαντικό ενδιαφέρον από εγχώρια και ξένα κεφάλαια, γεγονός που «δένει» και με τον πυλώνα πράσινης ανάπτυξης του Ταμείου Ανάκαμψης. Παρά την πανδημία, το ενδιαφέρον για τον τουρισμό παραμένει αμείωτο, στις εμπορευματικές μεταφορές η χώρα έχει ήδη σημαντικό πλεονέκτημα, το οποίο μπορεί να γίνειακόμη πιο έντονο με την ανάπτυξη υποδομών στο σιδηροδρομικό δίκτυο.
Κινητικότητα διαπιστώνουμε και στη βιομηχανία, αλλά και στον τομέα των ακινήτων. Αλλά οι πρόσφατες ανακοινώσεις για επενδύσεις σε data centers ή σε μπαταρίες, αποδεικνύουν ότι οι νέες τεχνολογίες μπορούν να συμβάλουν ώστε η χώρα να αποκτήσει σημαντικό πλεονέκτημα. Η Eurobank είναι η μία από τις δύο τράπεζες που σκοπεύει να χρηματοδοτήσει πλήρως το έργο του Ελληνικού, ενώ θα υποστηρίξει και τα σχέδια για τη δημιουργία του Data Center της Microsoft, με την οποία, άλλωστε, η τράπεζα διατηρεί μακρά συνεργασία».
Ο Χρήστος Χαρπαντίδης, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Παπαστράτος, επέλεξε για τον εαυτό του τον ρόλο του «συντονιστή», σε ένα ενδιαφέρον panel με ομιλητές τον Δημήτρη Μανιάτη, CEO της Upstream και την Εύα Καϊλή, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Θεματικός άξονας η Επιστήμη, η Τεχνολογία και πώς μπορούν να μετασχηματίσουν τον κόσμο του αύριο. «Σε έναν κόσμο που αλλάζει ταχύτατα και δραματικά, η καθημερινότητά μας κυριαρχείται από την επιστήμη και την τεχνολογία, είπε χαρακτηριστικά. «Η επιστήμη έχει άποψη σε ό,τι πρακτικά κάνουμε, προσπαθεί να δώσει λύσεις στα προβλήματα και μας προετοιμάζει για τη μετά Covid εποχή. Η τεχνολογία ανοίγει νέους δρόμους και αγγίζει τομείς που δεν θα το φανταζόμασταν ποτέ στο παρελθόν. Ορίζει την καθημερινότητά μας στην υγεία, την εργασία, την εκπαίδευση, την ψυχαγωγία, τον τρόπο που καταναλώνουμε. Η Επιστήμη και η Τεχνολογία γεννούν προκλήσεις και επισπεύδουν τις καταιγιστικές αλλαγές σε πάρα πολλούς τομείς. Αρκεί να υπάρχει ένας έλεγχος και μια ευθύνη από τις εταιρείες που καλούνται να θέτουν τα όριά τους, με τρόπο τέτοιο ώστε να υπάρχει πρόσβαση σε όλους, με όρους ισότητας και δημοκρατίας».
Σε διαφορετικό, πλην όμως εξαιρετικά ενδιαφέρον μήκος κύματος, κινήθηκε η ιστορικός – καθηγήτρια στο ΕΚΠΑ, Μαρία Ευθυμίου. «Έμποροι και επιχειρηματίες αλλάζουν τη ροή μιας κοινωνίας: Η περίπτωση του 1821», ήταν ο πυρήνας της παρέμβασής της. «O 19ος αιώνας είναι ο αιώνας των πολύ μεγάλων δωρεών. Οι επιχειρηματίες, οι βιομήχανοι και οι εφοπλιστές του 19ου αιώνα στον Δυτικό κόσμο, δεν είναι απλώς επιχειρηματίες. Εμφορούνται από μεγάλες ιδέες. Πιστεύουν ότι αυτό που κάνουν είναι κάτι μεγάλο που αλλάζει την ανθρωπότητα. Και φιλανθρωπικά και ανθρωπιστικά. Η σύλληψή τους αυτή βασίζεται στον 18ο αιώνα με τις δύο επαναστάσεις, την Αμερικανική και την Γαλλική Επανάσταση. Δεν δρουν απλά για να κερδίσουν χρήματα, αλλά για να αλλάξουν τον κόσμο. Και αισθάνονται ότι τον αλλάζουν. Πίσω από αυτή την ιδεολογική και ανθρωπιστική αρματωσιά που συνοδεύει το επιχειρείν στον 18ο αιώνα, κρύβεται και μια άλλη ερμηνεία της επιτυχίας του δυτικού κόσμου που πιστεύει ότι ο Θεός δικαίως οδήγησε τους επιχειρηματίες να ελέγξουν τόσο
μεγάλα τμήματα γης σε όλες τις ηπείρους, γιατί με τη δράση τους και την παρουσία τους μεταφέρουν τον πολιτισμό της Δύσης, εκπαιδεύοντας λαούς, και μεταμορφώνουν τη ζωή τους προς το καλύτερο.
Αυτό το μεγάλο ωστικό κύμα έφερε τον 19 ο αιώνα τον Ευρωπαϊκό διαφωτισμό και το κύμα του Εθνισμού, τον αγώνα των λαών για να δημιουργηθούν ανεξάρτητα κράτη. Οι έμποροι και επιχειρηματίες ήταν γενναίοι άνθρωποι, άντρες έτοιμοι για αυτή τη μεγάλη ιδέα να πέσουν στις μάχες, να δώσουν τη ζωή τους – και να επενδύσουν τα κεφάλαιά τους – για κάτι πολύ μεγάλο, και επένδυσαν σε πανεπιστήμια, νοσοκομεία, κτίρια, διώρυγες, γέφυρες, ορφανοτροφεία, ακαδημίες, για να βελτιώσουν τις ζωές των ανθρώπων.
Πολεμούν ως στρατιώτες του καλού μέσω του χρήματος. Και όπως θα δούμε, στην Ελληνική επανάσταση του 1821, δεν άνοιξαν απλά τα σεντούκια τους, αλλά πολλοί έδωσαν και τη ζωή τους».
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News