Τα καλά νέα για όσους δεν πρόλαβαν να απολαύσουν το εντυπωσιακό σέλας το περασμένο Σαββατοκύριακο σε διάφορα σημεία του πλανήτη είναι ότι σχεδόν σίγουρα θα επαναληφθεί – και όχι μόνο μία φορά. Το τεράστιο σύμπλεγμα ηλιακών κηλίδων που εκσφενδόνισε ενέργεια και αέριο προς τη Γη αναμένεται να επιστρέψει σε περίπου δύο εβδομάδες.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του BBC, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι το ηλιακό φαινόμενο πιθανότατα θα εξακολουθήσει να είναι αρκετά μεγάλο και πολύπλοκο, ώστε να δημιουργήσει περισσότερες εκρήξεις, που θα μπορούσαν να χτυπήσουν το μαγνητικό πεδίο της Γης δημιουργώντας περισσότερο Βόρειο Σέλας.
Από το περασμένο Σάββατο ο Ηλιος συνεχίζει να αντλεί αυξημένη ακτινοβολία – μια τεράστια ηλιακή έκλαμψη την περασμένη Τρίτη διέκοψε τις ραδιοεπικοινωνίες υψηλής συχνότητας παγκοσμίως. Αλλά αυτή η υπερκινητική ηλιακή κηλίδα δεν θα είναι η τελευταία. Ο Ηλιος προσεγγίζει αυτό που αποκαλείται «ηλιακό μέγιστο», ένα σημείο κατά τη διάρκεια ενός κύκλου 11 ετών, που η δραστηριότητά του είναι ισχυρότερη.
Αυτό συμβαίνει όταν οι μαγνητικοί πόλοι του ανατρέπονται – μια διαδικασία που δημιουργεί ηλιακές κηλίδες οι οποίες εκτοξεύουν υλικό, δημιουργώντας διαστημικές καιρικές συνθήκες. Ο τωρινός ηλιακός κύκλος είναι ο 25ος από το 1755, όταν οι άνθρωποι άρχισαν να παρατηρούν συστηματικά τις ηλιακές κηλίδες. Αναμενόταν να είναι ήπιος, αλλά οι επιστήμονες λένε ότι φαίνεται δυνατότερος του αναμενόμενου.
Σύμφωνα με τους διαστημικούς μετεωρολόγους, η ένταση ενός κύκλου υπολογίζεται από τον αριθμό αυτών των ηλιακών κηλίδων. Αλλά αυτό δεν μας λέει πραγματικά πόσο ισχυρές θα είναι οι καταιγίδες όταν φτάσουν στη Γη. Η γεωμαγνητική καταιγίδα του περασμένου Σαββατοκύριακου ήταν ένα γεγονός που συμβαίνει κάθε 30 χρόνια – και η μεγαλύτερη από το 2003.
Προκλήθηκε από τουλάχιστον πέντε Στεφανιαίες Εκτοξεύσεις Μάζας (CMEs) –εκρήξεις μαγνητικών πεδίων και ηλιακές καταιγίδες– που έφυγαν από τον Ηλιο διαδοχικά. Χρειάστηκαν περίπου 18 ώρες για να φτάσουν στη Γη, χρονικό διάστημα κατά το οποίο τα CMEs αλληλεπιδρούσαν με το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη μας.
Αυτή η μαγνητόσφαιρα είναι που μας προστατεύει από όλη αυτή την εξαιρετικά ισχυρή ακτινοβολία: χωρίς αυτήν δεν θα υπήρχε ζωή στη Γη. Η καταιγίδα αποδείχθηκε τόσο ισχυρή, που είχε βαθμολογία συναγερμού G5, την υψηλότερη που δίνουν οι μετεωρολόγοι της Βρετανίας και της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ.
Οι ιστορίες των επιπτώσεών της στις παγκόσμιες επικοινωνίες, στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και στα GPS έχουν ήδη καταγραφεί. Αυτές οι ηλιακές καταιγίδες δεν δημιουργούν μόνο όμορφους χρωματισμούς στον νυχτερινό ουρανό, παρουσιάζουν και προβλήματα στις τηλεπικοινωνίες – καθώς είμαστε πλέον πιο εξαρτημένοι από τους δορυφόρους από όσο ήμασταν στη διάρκεια της προηγούμενης μεγάλης ηλιακής καταιγίδας, το 2003.
Ο ιδιοκτήτης της SpaceX, Ελον Μασκ, έγραψε στο X/Twitter ότι η καταιγίδα έθεσε τους δορυφόρους Starlink για την παροχή διαδικτύου της εταιρείας του «υπό μεγάλη πίεση». Εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) είπε ότι οι δορυφόροι της Starlink υπέστησαν ξαφνικές αυξήσεις τάσης.
Οι δορυφόροι στους οποίους βασιζόμαστε για τη σωστή λειτουργία των GPS και την πλοήγηση υπέστησαν επίσης διαταραχές σήματος, καθώς η επιπλέον ακτινοβολία παλλόταν προς τη Γη, ανέφερε η ESA. Μια πτήση από το Σαν Φρανσίσκο στο Παρίσι επαναδρομολογήθηκε για να αποφευχθεί το πέρασμα πάνω από την Αρκτική, όπου η ακτινοβολία ήταν ισχυρότερη.
Οι αγρότες που χρησιμοποιούν τρακτέρ με GPS υψηλής ακρίβειας ανέφεραν ότι αυτά επηρεάστηκαν. Και ένας δορυφόρος που διαχειρίζεται η βρετανική εταιρεία Sen, ο οποίος κινηματογραφεί τη Γη σε υψηλή ευκρίνεια, τέθηκε σε κατάσταση «αδράνειας» για τέσσερις ημέρες, που σημαίνει ότι δεν μετέδιδε εικόνες από συμβάντα όπως οι πυρκαγιές στον Καναδά.
Πίεση δέχθηκαν και τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς το επιπλέον ρεύμα αυξήθηκε μέσω των συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας. Στη Νέα Ζηλανδία, το εθνικό δίκτυο παροχής ηλεκτρικής ενέργειας απενεργοποίησε ορισμένα κυκλώματα σε ολόκληρη τη χώρα, ως προληπτικό μέτρο για την αποφυγή ζημιών στον εξοπλισμό του.
Ο καιρός στο Διάστημα δεν είναι απλώς μια μακρινή απειλή για τους ανθρώπους στη Γη. Η βρετανική κυβέρνηση θεωρεί τους κινδύνους από ακραίες διαστημικές καιρικές συνθήκες μεγαλύτερους από εκείνους των σεισμών ή των πυρκαγιών. Στο εθνικό της μητρώο κινδύνου, το οποίο καλύπτει και πανδημίες όπως η Covid-19, οι ακραίες καιρικές συνθήκες στο Διάστημα βαθμολογούνται με 4 ως προς την πιθανότητα και τον αντίκτυπο – σε μια κλίμακα από το 1 ως το 5.
Μια ακραία διαστημική καταιγίδα, πιο ισχυρή από αυτή του περασμένου Σαββατοκύριακου, θα μπορούσε να προκαλέσει θανάτους και τραυματισμούς λόγω διακοπών ρεύματος. Η ισχύς του ρεύματος στις αστικές περιοχές θα μπορούσε να επιστρέψει μέσα σε λίγες ώρες, αλλά για όσους ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές δίπλα στη θάλασσα πιθανόν να χρειαστούν μήνες για να αντικατασταθούν οι μετασχηματιστές ηλεκτρικής ενέργειας.
Το χειρότερο σενάριο είναι αυτό που οι διαστημικοί μετεωρολόγοι αποκαλούν «συμβάν επιπέδου Κάρινγκτον». Αναφέρονται σε μια τεράστια ηλιακή καταιγίδα που προκλήθηκε ένα βράδυ του 1859, όπου το σέλας εμφανίστηκε σε όλον τον κόσμο και ήταν τόσο φωτεινό που οι άνθρωποι άρχισαν να φτιάχνουν πρωινό, επειδή νόμιζαν πως είχε ξημερώσει.
Εκείνο το βράδυ παρήχθη τόσο μεγάλη ποσότητα ρεύματος, που τα τηλεγραφεία στον Καναδά συνέχισαν να στέλνουν τηλεγραφήματα ακόμη και όταν οι χρήστες τους αποσύνδεσαν χειροκίνητα τον εξοπλισμό τους για λόγους ασφαλείας. Φωτιές ξέσπασαν επίσης από κατεστραμμένους εξοπλισμούς σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Ενα αντίστοιχου μεγέθους συμβάν σήμερα θα αποδεικνυόταν καταστροφικό. Η πρόβλεψη του καιρού στο Διάστημα είναι μια επιστήμη που βρίσκεται ακόμη στα σπάργανα, αλλά όσο μαθαίνουμε περισσότερα πράγματα για τον Ηλιο και στέλνουμε περισσότερο εξοπλισμό στο Διάστημα, η πρόβλεψη της επόμενης υπερθύελλας θα πλησιάζει όλο και περισσότερο.