Με την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας να εμφανίζει όλο και συχνότερα κρίσεις μικρής ή μεγαλύτερης διάρκειας, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δρομολογεί τη θέσπιση ενός μόνιμου μηχανισμού για την αντιμετώπιση αυτών των καταστάσεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Αθηναϊκού Πρακτορείου, ο μηχανισμός θα ενεργοποιείται όταν χρειάζεται, με έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και θα επιτρέπει την επιβολή πλαφόν στη χονδρική τιμή του ρεύματος κατά τρόπο ανάλογο με αυτόν που ίσχυσε κατά την περίοδο της μεγάλης ενεργειακής κρίσης.
Οι σχετικές ρυθμίσεις θα θεσπιστούν με τον νόμο που θα ενσωματώνει την Οδηγία 171 1/2024 στην εθνική νομοθεσία και ο οποίος αναμένεται το επόμενο διάστημα.
Οι βασικές αιτίες για την εκτόξευση των τιμών χονδρικής όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ήταν η αύξηση της ζήτησης λόγω των παρατεταμένων υψηλών θερμοκρασιών και η ανεπάρκεια των διασυνοριακών διασυνδέσεων για την μεταφορά ενέργειας από χώρες όπου το κόστος παραμένει χαμηλότερο.
Σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία, οι τιμές χονδρικής στο ελληνικό Χρηματιστήριο εκτοξεύθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα έως και πάνω από τα 750 ευρώ ανά μεγαβατώρα με αυξημένη (πάνω από 40%) συμμετοχή του φυσικού αερίου στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, σε μια περίοδο που η διεθνής τιμή του φυσικού αερίου κυμαίνεται στα 33 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Συγκριτικά, κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης η τιμή χονδρικής δεν ξεπέρασε τα 700 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όταν η τιμή του φυσικού αερίου ήταν στα 160 ευρώ.
Η μέση τιμή χονδρικής στην Ελλάδα κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου ήταν 131 ευρώ, δηλαδή σημαντικά υψηλότερα σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο οπότε κυμάνθηκε μεταξύ 60 και 100 ευρώ.
Η Οδηγία 1711/2024 δίνει τη δυνατότητα στις κυβερνήσεις να επιβάλουν πλαφόν στις τιμές του ρεύματος αλλά με πολύ αυστηρές προϋποθέσεις που είναι:
-Η ύπαρξη πολύ υψηλών μέσων τιμών στις αγορές χονδρικής πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας.
-Οι απότομες αυξήσεις στις τιμές λιανικής της ηλεκτρικής ενέργειας, σε ποσοστό 70% και με διάρκεια τουλάχιστον τρεις μήνες.
Στόχος της κυβερνητικής παρέμβασης είναι να μην περάσουν οι ανατιμήσεις της χονδρικής στα τιμολόγια λιανικής του Αυγούστου. Με βάση τον στόχο αυτό, προωθείται επιδότηση, το ύψος της οποίας θα εξαρτηθεί από το επίπεδο στο οποίο θα διαμορφωθούν τα τιμολόγια των προμηθευτών τον επόμενο μήνα.
Η χρηματοδότηση θα προέλθει από την επιβολή φορολογίας στο φυσικό αέριο που χρησιμοποιείται για την ηλεκτροπαραγωγή, το ύψος της οποίας θα προσδιοριστεί αντίστοιχα τις επόμενες ημέρες.
Οι επιδοτήσεις θα δοθούν στα νοικοκυριά με κυμαινόμενα τιμολόγια (πράσινα και κίτρινα) για την κατανάλωση του Αυγούστου έως 500 κιλοβατώρες.