«Σοκαρισμένος» δηλώνει ο βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση φιλορώσων αυτονομιστών ότι καταδίκασαν σε θάνατο δύο Βρετανούς που υπηρετούσαν στον ουκρανικό στρατό και τους οποίους αιχμαλώτισαν στην ανατολική Ουκρανία, με την Ντάουνινγκ Στριτ να διαμηνύει την Παρασκευή ότι το Λονδίνο συνεργάζεται με το Κίεβο για την απελευθέρωσή τους.
«Ο πρωθυπουργός είναι σοκαρισμένος από την καταδίκη αυτών των ανδρών», ανέφερε ο εκπρόσωπος του βρετανού πρωθυπουργού μιλώντας σε δημοσιογράφους. Το Λονδίνο «υποστηρίζει την Ουκρανία στις προσπάθειές της να τους απελευθερώσει», πρόσθεσε, ενώ τόνισε πως δίνεται προτεραιότητα στις συνομιλίες με την Ουκρανία και όχι με τη Ρωσία για την κατάσταση των δύο κρατούμενων.
Σε ερώτηση αν το Λονδίνο θα συνομιλούσε με την Μόσχα για να εξασφαλίσει την απελευθέρωσή τους, ο εκπρόσωπος του Τζόνσον απάντησε μάλλον αρνητικά: «Δεν έχουμε τακτική επικοινωνία με τους Ρώσους».
Πάντως, στους Βρετανούς που καταδικάστηκαν σε θάνατο από δικαστήριο της αυτοαποκαλούμενης «Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ» (DPR) στην ανατολική Ουκρανία, «παρέχεται προστασία βάσει της Σύμβασης της Γενεύης (σ.σ. η οποία περιλαμβάνει συγκεκριμένες διατάξεις για τη μεταχείριση των αιχμαλώτων πολέμου) ως μέλη των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, για αυτό θέλουμε να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε στενά μαζί τους για να προσπαθήσουμε να τους απελευθερώσουμε όσο πιο γρήγορα μπορούμε».
Υπενθυμίζεται πως οι δύο Βρετανοί, ο Εϊντεν Ασλιν και ο Σον Πίνερ, όπως και ο μαροκινός Σααντούν Μπραχίμ, κρίθηκαν ένοχοι για «μισθοφορικές δραστηριότητες και για τη διάπραξη ενεργειών που είχαν στόχο την κατάληψη της εξουσίας και την ανατροπή της συνταγματικής τάξης» στην DPR. Οι τρεις άνδρες είχαν συλληφθεί στην περιφέρεια της Μαριούπολης, σύμφωνα με τους Ρώσους (περισσότερα εδώ).
Η υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Λιζ Τρας επίσης καταδίκασε την ποινή που επέβαλαν οι αυτονομιστές κάνοντας λόγο για μια «κατάφωρη παραβίαση» της Σύμβασης της Γενεύης και έθεσε το θέμα στον Ουκρανό ομόλογό της Ντμίτρι Κουλέμπα σε μια τηλεφωνική συνομιλία που είχαν νωρίτερα την Παρασκευή. Οι δύο υπουργοί «συζήτησαν τις προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η απελευθέρωση των αιχμαλώτων που κρατούνται από φιλορώσους. Η απόφαση εναντίον τους αποτελεί κατάφωρη παραβίαση της Σύμβασης της Γενεύης», υπογράμμισε η Τρας σε ανάρτησή της.
Ο βουλευτής και πρώην υπουργός των Συντηρητικών Ρόμπερτ Τζένρικ, ο οποίος εκπροσωπεί την εκλογική περιφέρεια του Ασλιν, ζήτησε με τη σειρά του από το Φόρεϊν Οφις, το βρετανικό ΥΠΕΞ, να καλέσει τον ρώσο πρεσβευτή στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Δεν μπορείτε να μεταχειρίζεστε τους Βρετανούς πολίτες με αυτόν τον απολύτως εξωφρενικό τρόπο», διεμήνυσε ο ίδιος μιλώντας στο BBC. Η Ουκρανία τον διαβεβαίωσε, συνέχισε, ότι οι Ασλιν και Πίνερ θα απελευθερωθούν κατά προτεραιότητα κατά την ανταλλαγή κρατουμένων μεταξύ Κιέβου και Μόσχας.
Επισημαίνεται πως η Βρετανία δεν αναγνωρίζει την DPR ωστόσο η ουκρανική κυβέρνηση δεν έχει κανέναν έλεγχο στα τμήματα της ανατολικής Ουκρανίας που κατέχουν οι αυτονομιστές.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, της μόνης χώρας-μέλος του ΟΗΕ που αναγνωρίζει την DPR, Σεργκέι Λαβρόφ, δήλωσε ότι οι δύο Βρετανοί και ο Μαροκινός διέπραξαν εγκλήματα στο έδαφος της αυτοαποκαλούμενης «Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ». Για τη Μόσχα, επομένως, το Λονδίνο πρέπει να απευθυνθεί στις αρχές της DPR.
Η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ Μαρία Ζαχάροβα έγραψε σε ανάρτηση της στο Telegram, δε, ότι η αντίδραση της Βρετανίας σε αυτές τις περιπτώσεις είναι «υστερική».
Στο μεταξύ, ένας ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος τόνισε ότι το Κρεμλίνο επιθυμεί να χρησιμοποιήσει τους τρεις αυτούς αλλοδαπούς ως «ομήρους» για να ασκήσει πίεση στη Δύση στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, όπως μετέδωσε το ΑΠΕ ΜΠΕ, επικαλούμενο διεθνή ειδησεογραφικά δίκτυα.
ΟΗΕ: «Εγκλημα πολέμου» η μη δίκαιη δίκη των τριών ξένων μαχητών
Η μη δίκαιη δίκη αιχμαλώτων πολέμου συνιστά «έγκλημα πολέμου», τόνισε από την πλευρά του ο ΟΗΕ σε τοποθέτησή του για την ίδια υπόθεση.
«Από το 2015 έχουμε παρατηρήσει ότι το λεγόμενο δικαστικό σύστημα αυτών των αυτοανακηρυχθεισών “Δημοκρατιών” δεν πληροί τα βασικά κριτήρια μιας δίκαιης δίκης, όπως είναι οι δημόσιες ακροαματικές διαδικασίες, η ανεξαρτησία, η αμεροληψία των δικαστηρίων, το δικαίωμα να μην εξαναγκάζεται κάποιος σε κατάθεση», δήλωσε την Παρασκευή η εκπρόσωπος της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Ραβίνα Σαμντασάνι.
«Οι δίκες αυτού του είδους κατά αιχμαλώτων πολέμου συνιστούν έγκλημα πολέμου», σημείωσε σε συνέντευξη Τύπου στην Γενεύη. Στην περίπτωση καταδίκης σε θάνατο «οι εγγυήσεις μιας δίκαιης δίκης είναι ακόμη πιο σημαντικές. Και οι τρεις, σύμφωνα με το Κίεβο, ανήκαν στις τάξεις των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων. Αν συμβαίνει αυτό, δεν θα έπρεπε να θεωρηθούν μισθοφόροι», εξήγησε η ίδια.
«Ανησυχούμε. Το Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ ανησυχεί για την καταδίκη σε θάνατο» των τριών στρατιωτικών, σημείωσε επίσης η Σαμντασάνι.
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, υπενθύμισε την Παρασκευή ότι Ηνωμένα Εθνη τάσσονται, γενικότερα, «κατά της θανατικής ποινής». «Πάντοντε ήμασταν και εξακολουθούμε να είμαστε κατά. Και ζητούμε όλοι οι μαχητές που συνελήφθησαν να χαίρουν διεθνούς προστασίας και μεταχείρισης σύμφωνα με τις Συμβάσεις της Γενεύης», τόνισε ο Στέφαν Ντούγαρικ, απαντώντας σε δημοσιογράφους που τον ρώτησαν για την καταδίκη των δύο Βρετανών και του Μαροκινού.
Η Μόσχα, η οποία καταγγέλλει συχνά την παρουσία μισθοφόρων στις μάχες, ισχυρίστηκε αυτήν την εβδομάδα ότι σκότωσε «εκατοντάδες» ξένους μαχητές από την έναρξη της εισβολής της στην Ουκρανία, 24 Φεβρουαρίου, και ότι σταμάτησε την συρροή νέων. Ο ακριβής αριθμός αυτών των ξένων στρατιωτών, ωστόσο, δεν είναι γνωστός. Στις αρχές Μαρτίου, λίγο μετά την έναρξη πολέμου, ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι 16.000 ξένοι είχαν δηλώσει εθελοντές. Ο αριθμός αυτός δεν είχε καταστεί δυνατό να επαληθευθεί από ανεξάρτητη πηγή, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων.