Θα έχουμε πρόωρες εκλογές τον Οκτώβριο; Αυτό είναι πλέον το θέμα συζήτησης, καθώς παρά τις επίμονες διαβεβαιώσεις του Μεγάρου Μαξίμου —και του του Πρωθυπουργού εξάλλου— για κάλπες στο τέλος της τετραετίας, δηλαδή την άνοιξη του 2023, όλο και περισσότεροι εκτιμούν ότι η διεξαγωγή εκλογών το φθινόπωρο είναι ένα πιθανότατο σενάριο.
Το θέμα άλλωστε αναζωπυρώθηκε από τον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος την περασμένη Τρίτη, μιλώντας στο συνέδριο του ygeiamou.gr έκανε την αναφορά στην ανάγκη «να μην εγκλωβιστεί η χώρα σε μια αφόρητη πολιτική τοξικότητα» —αυτή η φράση, προσεκτικά διατυπωμένη, σε μια απάντηση στην ερώτηση για τις πρόωρες εκλογές φάνηκε σαν να ανοίγει ένα παράθυρο για μη εξάντληση της τετραετίας.
Και αυτή τη συζήτηση αναδεικνύει τώρα σε πρωτοσέλιδό του «Το Βήμα της Κυριακής» (κυκλοφορεί εκτάκτως το Σάββατο), που έχει τίτλο απόλυτο: Πρόωρες εκλογές τον Οκτώβριο. Οι Κυριακές του Οκτωβρίου: 9, 16, 23, 30.
Στο ρεπορτάζ του Αγγέλου Κωβαίου, σημειώνεται πως βουλευτές της ΝΔ μιλούν αυτήν την περίοδο με βεβαιότητα για πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο και διακινούν την «πληροφορία» ότι η προκήρυξή τους ετοιμάζεται για το τέλος του Αυγούστου, ώστε η παρουσία του Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ στις αρχές Σεπτεμβρίου να σημάνει και την έναρξη της προεκλογικής περιόδου.
Όπως επισημαίνεται στο «Βήμα της Κυριακής», ο Πρωθυπουργός μελετά εισηγήσεις για τη διενέργεια των εκλογών στις αρχές του Οκτωβρίου. Ωστόσο τονίζεται η αναφορά ενός ατόμου που περιγράφεται ως «συνομιλητής» του Πρωθυπουργού:
«Η απόφαση για τις εκλογές είναι ουσιαστικά αδύνατον να ληφθεί προτού περάσει το καλοκαίρι».
Αυτό έχει μια διπλή ανάγνωση:
Η πρώτη είναι ότι ο κ. Μητσοτάκης θα πρέπει να περιμένει να δει πώς θα περάσει το καλοκαίρι —με πολλούς αστάθμητους παράγοντες, από τις πυρκαγιές ως τις προκλήσεις του Ερντογάν— για να αποφασίσει τον όποιο εκλογικό σχεδιασμό του.
Η δεύτερη είναι ότι στην ουσία και με αυτόν τον τρόπο ακόμη και από το περιβάλλον του Μεγάρου Μαξίμου οι διαβεβαιώσεις (περί εξάντλησης της τετραετίας) αναδιατυπώνονται, με επισημάνσεις όπως «μπαίνουμε στον τελευταίο χρόνο διακυβέρνησης και υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά».
Εξάλλου, η συνθήκη που εμμέσως πλην σαφώς έθεσε ο κ. Μητσοτάκης για τις κάλπες στο τέλος της τετραετίας —«να μην εγκλωβιστεί η χώρα σε μια αφόρητη πολιτική τοξικότητα»— δεν είναι εύκολο να ικανοποιηθεί.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε το ρεπορτάζ του «Βήματος», όσο και αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξορκίζει την πολιτική τοξικότητα, η πολιτική αντιπαράθεση των προσεχών μηνών θα γίνεται εκ των πραγμάτων με προεκλογικούς όρους και με την ανάλογη σφοδρότητα.
Κατά τα όσα επισημαίνουν πολιτικά στελέχη της συμπολίτευσης και της αντιπολίτευσης, είναι ένα μεγάλο ζητούμενο για την κυβέρνηση, αν υπό αυτές τις συνθήκες θα είναι σε πραγματική θέση να υλοποιήσει έργο, εξαγγελίες και πόσο μάλλον μεταρρυθμίσεις, ή αν το Μαξίμου θα «κυνηγάει με το τουφέκι» τους υπουργούς στις εκλογικές τους περιφέρειες για το προσεχές 12μηνο.
Σε κάθε περίπτωση τα επιτελεία των κομμάτων βρίσκονται σε συναγερμό. Προ ημερών η «Καθημερινή» αποκάλυψε ότι οι καλοκαιρινές άδειες στην Πειραιώς θα εξαντληθούν ως τον Δεκαπενταύγουστο, ενώ ανάλογες οδηγίες έχουν δοθεί στα κομματικά στελέχη και στην Κουμουνδούρου και στη Χαριλάου Τρικούπη.
Στρατηγική πρώτης κάλπης με το βλέμμα στη δεύτερη
Η ιδιαιτερότητα των διπλών εκλογών δεν πρέπει να αγνοηθεί βέβαια. Καθώς οι πρώτες κάλπες -λόγω νόμου ΣΥΡΙΖΑ- θα διεξαχθούν με απλή αναλογική, η αυτοδυναμία είναι πρακτικά αδύνατη και το πλέον πιθανό σενάριο είναι να οδηγηθούμε σε δεύτερες εκλογές με υπηρεσιακή κυβέρνηση, έστω και σε σύντομο χρονικό διάστημα (πχ 21 ημέρες αν οι διερευνητικές επιταχυνθούν).
Αυτό είναι επίσης στον σχεδιασμό της Πειραιώς. Σύμφωνα με την «Καθημερινή» και ρεπορτάζ του Σταύρου Παπαντωνίου, η ΝΔ κινείται με «στρατηγική πρώτης κάλπης» ώστε να προεξοφληθεί η νίκη με αυτοδυναμία στις δεύτερες, στις οποίες θα ισχύει άλλο εκλογικό σύστημα με μπόνους στο πρώτο κόμμα.
Η ΝΔ θα κινηθεί σε τρεις άξονες:
Πρώτος η οικονομία: Θα περιγραφεί πώς η παρούσα κυβέρνηση, μολονότι βρέθηκε εν μέσω πρωτοφανών και πολλαπλών κρίσεων, έχει στηρίξει την κοινωνία τόσο κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όσο και τώρα στην εν εξελίξει ενεργειακή κρίση. Κυβερνητικές πηγές εξηγούν πως η ΝΔ με την πολιτική που ακολούθησε τα τρία αυτά χρόνια έχει ακυρώσει το βασικότερο επιχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ πριν από τις εκλογές του 2019, που έλεγε πως ο κ. Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του θα ενδιαφέρονται μόνο για τις ελίτ. Και αυτό είναι ένα επιχείρημα που θα αναδειχθεί δεόντως έως τις εκλογές, καθώς το ποσοστό της Ν.Δ. εξαρτάται από τα μεσαία στρώματα, τα οποία ήταν οι κύριοι αποδέκτες της οικονομικής ενίσχυσης.
Ο δεύτερος άξονας της στρατηγικής της ΝΔ θα στηρίζεται στη σύγκριση των δύο κυβερνήσεων συνολικά. Τα όσα έγιναν τα 4,5 χρόνια της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ θα συγκριθούν με όσα έγιναν την περίοδο της διακυβέρνησης της Ν.Δ. Σε όλους τους τομείς. Στην οικονομία, στις επενδύσεις, στην υγεία, στην ψηφιακή διακυβέρνηση και στην εξωτερική πολιτική.
Τρίτος άξονας η μάχη του Κέντρου. Τούτο, γράφει η «Καθημερινή», δεν μεταφράζεται μόνο με ένταξη στελεχών, που ήδη η Ν.Δ. έχει ενσωματώσει πολλά από το ΠΑΣΟΚ και τον εκσυγχρονιστικό χώρο, αλλά κυρίως σε επίπεδο ρητορικής. Στο Μαξίμου είναι πεπεισμένοι πως το σύγχρονο Κέντρο είναι η ευρεία εκείνη πλειοψηφία των πολιτών που ενδιαφέρεται για την καθημερινότητά τους, τη ζωή τους και την οικογένειά τους.