Λίγο περισσότερα από 2,7 εκατ, ευρώ για το μπλοκάρισμα ενός προτεινόμενου ορυχείου στην Αλάσκα, άλλα τόσα για τη συντήρηση της γης στη Χιλή και στην Αργεντινή, συν 930.000 ευρώ για την εκλογή Δημοκρατικών υποψηφίων σε όλες τις ΗΠΑ περιλαμβάνουν οι δωρεές μιας εταιρείας ρουχισμού.
Η επωνυμία υπαίθριων ειδών ένδυσης Patagonia, τα προϊόντα της οποίας κυκλοφορούν και στην Ελλάδα, διοχετεύει τα κέρδη της σε μια σειρά από προοδευτικές κοινωνικές ομάδες που εργάζονται για τα πάντα – από την αφαίρεση φραγμάτων μέχρι την εγγραφή ψηφοφόρων, αναφέρει ρεπορτάζ των New York Times.
Συνολικά, ένα δίκτυο μη κερδοσκοπικών οργανισμών που συνδέονται με την εταιρεία έχει διανείμει περισσότερα από 71 εκατομμύρια δολάρια (66 εκατ. ευρώ) σε φιλανθρωπικές οργανώσεις από τον Σεπτέμβριο του 2022, σύμφωνα με δημοσίως διαθέσιμες φορολογικές δηλώσεις και εσωτερικά έγγραφα.
Η ροή φιλανθρωπικού χρήματος είναι προϊόν μιας αντισυμβατικής εταιρικής αναδιάρθρωσης του 2022, όταν ο ιδρυτής της Patagonia, Ιβόν Τσούναρντ, και η οικογένειά του παραιτήθηκαν από την ιδιοκτησία της και δήλωσαν ότι όλα τα μελλοντικά κέρδη θα χρησιμοποιούνταν για την προστασία του περιβάλλοντος και την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.
Η Patagonia και οι Τσούναρντ ίδρυσαν μια σειρά από καταπιστεύματα, εταιρείες περιορισμένης ευθύνης και φιλανθρωπικές ομάδες που έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν την οικονομική ανεξαρτησία της εταιρείας ένδυσης, ενώ παράλληλα διανέμουν όλα τα πλεονάζοντα κέρδη της μέσω μιας οντότητας γνωστής ως Holdfast Collective.
Η Patagonia πλήρωσε ένα αρχικό μέρισμα ύψους 50 εκατ. δολαρίων (46,3 εκατ. ευρώ) στη Holdfast το 2022. Εκανε άλλη μια πληρωμή πέρυσι, αλλά αυτό το ποσό δεν είναι διαθέσιμο στις φορολογικές δηλώσεις ή στα εσωτερικά έγγραφα και η εταιρεία αρνείται να το αποκαλύψει. Στο εξής, κάθε χρόνο η Patagonia θα μεταφέρει όλα τα κέρδη που δεν επανεπενδύονται στην εταιρεία, στην κολεκτίβα Holdfast.
Με αυτές τις επιλογές της η εταιρεία ένδυσης εφηύρε ένα νέο μοντέλο φιλανθρωπίας με πολιτικό πρόσημο. Η Holdfast Collective δημιούργησε και διαχειρίζεται πέντε μη κερδοσκοπικές ομάδες, οι οποίες έχουν –περιέργως– καταφέρει να περάσουν κάτω από τα ραντάρ των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης. Καλύπτονται από μια παράγραφο του αμερικανικού φορολογικού κώδικα που επιτρέπει απεριόριστες πολιτικές δωρεές, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές συνδέονται με την κοινωνική πρόνοια.
Οι πέντε μη κερδοσκοπικοί όμιλοι, οι οποίοι πληρώνουν προμήθειες διαχείρισης στην Holdfast Collective, κατέχουν το 98% των μετοχών χωρίς δικαίωμα ψήφου της Patagonia – και αποτιμώνται στα 1,7 δισ. δολάρια (1,57 δισ. ευρώ), αλλά δεν είναι προς πώληση. Η Holdfast δεν έχει ακόμα ιστότοπο και δεν υπάρχει επίσημη διαδικασία μέσω της οποίας οντότητες μπορούν να υποβάλουν αίτηση για επιχορηγήσεις.
Παρ’ όλα αυτά, η νέα οντότητα συνεισέφερε επιχορηγήσεις σε περισσότερες από 70 ομάδες κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους λειτουργίας της. Προσέφερε μεγάλες δωρεές για έργα συντήρησης, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών για την προστασία του ποταμού Αώου στην Αλβανία και του κόλπου του Μπρίστολ στην Αλάσκα, καθώς και επιχορηγήσεις σε περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως η Earthjustice.
Παράλληλα, μέσα στο 2023 παρατηρήθηκε σωρεία πολιτικών επιχορηγήσεων ύψους 100.000 δολαρίων (92.600 ευρώ) σε κάθε PAC και Super PAC –Επιτροπές Πολιτικής Δράσης που χρηματοδοτούν υποψηφίους– του Δημοκρατικού Κόμματος στη Γερουσία και στη Βουλή των Αντιπροσώπων, αλλά και μικρότερες σε ύψος δωρεές προς προοδευτικές κοινωνικές ομάδες, όπως το Ταμείο Black Voters Matter υπέρ της εγγραφής μαύρων ψηφοφόρων, και το Ταμείο του Κέντρου Προοδευτικής Δράσης.
Οι πολιτικές δωρεές αποτελούν μόνο ένα κλάσμα των συνολικών δαπανών της Holdfast Collective. Μέχρι σήμερα οι επιχορηγήσεις της είναι μια στάλα από το τσουνάμι εξωτερικών χορηγιών που αναμένονται για τις αμερικανικές προεδρικές και βουλευτικές εκλογές του 2024 – οι οποίες τον Ιανουάριο ξεπέρασαν τα 300 εκατ. δολάρια (278 εκατ. ευρώ).
Αλλά οι αρχικές δωρεές της Holdfast υπονοούν την προοπτική μιας νέας δεξαμενής μετρητών για τις ομάδες υπεράσπισης και τις επιτροπές πολιτικής δράσης που υποστηρίζουν τους υποψηφίους και τις ιδέες των Δημοκρατικών – αν και εκπρόσωποι των φιλελεύθερων PAC δεν θέλουν να διαφημίζουν ή να σχολιάζουν τις δωρεές που λαμβάνουν από τη Holdfast.
Στο αντίπαλο στρατόπεδο, των Ρεπουμπλικανών, ορισμένοι εγείρουν ανησυχίες για την κολεκτίβα. Η συντηρητική ομάδα παρακολούθησης Americans for Public Trust αποκαλεί τη Holdfast «έναν πολιτικό οργανισμό 1,7 δισ. δολαρίων σε αναμονή». Η ομάδα καταγράφει μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς που έχουν λάβει επιχορηγήσεις της Holdfast, κυρίως οντότητες για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων στην άμβλωση.
Από την άλλη, η ομάδα Americans for Public Trust ανήκει σε ένα δίκτυο μη κερδοσκοπικών οργανώσεων που λαμβάνουν τεράστια ποσά για την προώθηση ρεπουμπλικανικών στόχων από τον συντηρητικό ακτιβιστή Λέοναρντ Λίο, αλλά και μια πρόσφατη εισφορά ύψους 1,6 δισ. δολαρίων (1,48 δισ. ευρώ) από τον απομονωμένο επιχειρηματία Μπαρ Σεϊντ από το Σικάγο.
Η Holdfast ισχυρίζεται ότι δεν έχει πολιτικές φιλοδοξίες και ο μόνος λόγος που οι πρωτοβουλίες της έχουν πολιτικό πρόσημο είναι επειδή συνδέονται με την οικολογία, την οποία απορρίπτουν οι αμερικανοί συντηρητικοί ψηφοφόροι και πολιτικοί. Και όμως, τα δημόσια στοιχεία αποκαλύπτουν ότι η κολεκτίβα χρηματοδότησε μέσα στο 2023 πρωτοβουλίες εγγραφής ψηφοφόρων στην Πολιτεία της Τζόρτζια – μια πολιτική πρωτοβουλία στην κορυφή της ατζέντας του Δημοκρατικού Κόμματος.
Πιο πρόσφατα, η Holdfast υποστήριξε μια εκστρατεία για τη διατήρηση ενός νόμου της Πολιτείας της Καλιφόρνιας που απαγορεύει τις εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου σε κατοικημένες γειτονιές. Η Καμπάνια για μια Ασφαλή και Υγιή Καλιφόρνια έλαβε μισό εκατομμύριο δολάρια (493.000 ευρώ) από τη Holdfast, γεγονός που της επέτρεψε να ανασάνει οικονομικά και να ανταγωνιστεί τα «μεγάλα πορτοφόλια» των εταιρειών εξόρυξης ορυκτών καυσίμων.
Ο Ιβόν Τσούναρντ, που ίδρυσε την Patagonia το 1973, ήταν μανιώδης ορειβάτης, σέρφερ και σκιέρ, και προβληματιζόταν βαθιά από την υποβάθμιση και την εξάντληση των φυσικών πόρων. Καθώς η εταιρεία του γιγαντωνόταν, ο Τσούναρντ αναθεώρησε τον ρόλο του στην προώθηση του καταναλωτισμού, άρχισε να συμπεριφέρεται καλά στους υπαλλήλους και στους προμηθευτές του και ξεκίνησε να χρησιμοποιεί οργανικά και ανακυκλωμένα υλικά στην εταιρεία του.
Για δεκαετίες η Patagonia προσέφερε το 1% των ετήσιων πωλήσεών της για περιβαλλοντικούς σκοπούς – συνολικού ύψους περίπου 230 εκατ. δολαρίων (213 εκατ. ευρώ). Ο ίδιος ο Τσούναρντ χρησιμοποίησε τα δικά του χρήματα για να βοηθήσει στη δημιουργία εθνικών πάρκων στη Νότια Αμερική. Πριν από μερικά χρόνια αποφάσισε να φτιάξει μια δομή για το μέλλον της εταιρείας του, ώστε να λειτουργεί μεν ως κερδοσκοπική, αλλά να δωρίζει και τα επιπλέον κέρδη της.
Ο πρώτος πλήρης χρόνος προσφοράς της Holdfast αντανακλά τη δέσμευση του Τσούναρντ υπέρ του πολιτικού ακτιβισμού. Η κολεκτίβα ανακοίνωσε ότι οι επιχορηγήσεις της έχουν προστατεύσει 162.710 στρέμματα άγριας φύσης σε όλον τον πλανήτη, ενώ έχει αναλάβει τη δέσμευση να προστατεύσει άλλα τρία εκατομμύρια στρέμματα, μεγάλο μέρος των οποίων βρίσκεται στην Αυστραλία και στην Ινδονησία.