Είκοσι οκτώ χρόνια. Τόσα πέρασαν από τότε που οι Κάννες τίμησαν μια γυναίκα σκηνοθέτη —ήταν η Τζέιν Κάμπιον που το 1993 και με το «Μαθήματα Πιάνου» είχε μοιραστεί τον Χρυσό Φοίνικα με τον Τσεν Κάιγκε και το «Αντίο Παλακίδα μου». Σχεδόν τρεις δεκαετίες (και ένα κίνημα #MeToo) μετά, οι Κάννες, δια χειρός του προέδρου της κριτικής επιτροπής του 74ου φεστιβάλ, Σπάικ Λι, επέλεξαν την ταινία «Titane» της Γαλλίδας Ζουλιά Ντικουρνό για τον Χρυσό Φοίνικα.
Ο Λι έκανε μάλιστα μια ανατροπή: ενώ επρόκειτο να ανακοινώσει το βραβείο ανδρικού ρόλου —το πήρε τελικά ο Αμερικανός Κάλεμπ Λάντρι Τζόουνς για την ερμηνεία του στο θρίλερ «Nitram»—, είπε ότι η Ντικουρνό είναι η δεύτερη γυναίκα που κερδίζει τον Χρυσό Φοίνικα στην ιστορία του φεστιβάλ των Καννών. Γκάφα; Πιθανότατα, αν κρίνει κανείς από τις αντιδράσεις των σαστισμένων οργανωτών της τελετής απονομής των βραβείων.
Ήταν όμως έτσι, μια βραδιά στις Κάννες που δύσκολα θα ξεχάσει κανείς. Ο αμερικανός σκηνοθέτης εξάλλου προσέφερε μια νέα αύρα στον κατά κάποιους κουρασμένο -και βαριά πληγωμένο από την πανδημία- θεσμό και μια από τις στιγμές της τελετής λήξης ήταν όταν βάδισε μαζί με την εκθαμβωτική Σάρον Στόουν, για την απονομή του Χρυσού Φοίνικα.
Η βράβευση της Ντικουρνό ακολουθεί ένα μοτίβο, μετά τον θρίαμβο, πέρυσι στη Βενετία και προ μηνών στα Όσκαρ, της Κλοέ Ζάο για το «Nomadland». Χρόνια στη σκιά των ανδρών σκηνοθετών, οι γυναίκες δημιουργοί έρχονται εμφατικά στο προσκήνιο, αλλάζοντας τα δεδονέμα.
Η Ντικουρνό ευχαρίστησε θερμά την κριτική επιτροπή για την «αναγνώριση της άπληστης και σπλαχνικής ανάγκης που έχουμε για έναν κόσμο πιο ρευστό και χωρίς αποκλεισμούς».
«Ευχαριστώ την κριτική επιτροπή που ζήτησε περισσότερη ποικιλομορφία στις εμπειρίες μας στον κινηματογράφο και στη ζωή μας», δήλωσε η 37χρονη Γαλλίδα και λάτρης των ταινιών τρόμου, με δάκρυα στα μάτια.
Οι Κάννες επιβραβεύουν τον φεμινισμό και τη νεότητα με την τολμηρή Ζουλιά Ντικουρνό. Στέλνουν ένα σημαντικό μήνυμα ανοίγματος ανταμείβοντας τη νεότερη του διαγωνισμού, 37 ετών, και μία από τις μόνο τέσσερις γυναίκες του διαγωνισμού. Το φεστιβάλ επιβραβεύει έναν υπερβατικό και πρωτοποριακό κινηματογράφο, διαποτισμένο με φεμινισμό.
Το «Τιτάνιο» αρχίζει με ένα τροχαίο, στο οποίο θύμα είναι ο κεντρικός χαρακτήρας, η Αλεξιά, στην παιδική της ηλικία. Ο πατέρας της στο τιμόνι, εκείνη παραλίγο να πεθάνει και οφείλει την επιβίωσή της μόνο σε μια πλάκα τιτανίου που της τοποθετούν στον εγκέφαλο…
Ο ιρανός σκηνοθέτης Ασγάρ Φαρχαντί κάλεσε από την πλευρά του να «αφυπνιστούν συνειδήσεις» στην πατρίδα του, λαμβάνοντας το Μεγάλο Βραβείο του κινηματογραφικού Φεστιβάλ των Καννών, το δεύτερο πιο πολύτιμο βραβείο μετά τον Χρυσό Φοίνικα.
Ο Φαρχαντί μοιράστηκε τo βραβείο με τον Φινλανδό Γιούχο Κουοσμάνεν.
Ο ιρανός σκηνοθέτης κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο για την ταινία «Un héros» (η ιστορία μιας λύτρωσης που εμποδίζεται σε μια ιρανική κοινωνία που μαστίζεται από δυσπιστία και χειραγώγηση).
Έπειτα από δύο διεθνείς εμπειρίες – «The Past» (2013) και «Everybody Knows» (2018) – που έπεισαν λιγότερο τους κριτικούς, ο σκηνοθέτης επιστρέφει στη χώρα του και τα αγαπημένα του θέματα: την καταγραφή των κακών που καθιστούν αδύνατη τη χειραφέτηση και την ευτυχία στην κοινωνία, με αυτή τη νέα δίωρη ταινία μεγάλου μήκους.
Ο 49χρονος Φαρχαντί δήλωσε παραλαμβάνοντας το βραβείο του ότι «δεν έκανε τίποτα άλλο παρά να γράφει ταινίες» και να τις γυρίζει «παρ’ όλα τα εμπόδια, τις δυσκολίες, τις πιέσεις, τα εμπόδια που θα μπορούσαν να με αποτρέψουν». «Συνεχίζω να έχω την ελπίδα, εγείροντας ερωτήσεις, πως θα μπορέσω να βοηθήσω να βελτιωθούν των πράγματα», πρόσθεσε. «Αυτό που μπορεί να σώσει τη χώρα μου, να τη βελτιώσει, είναι να αφυπνιστούν συνειδήσεις».
Ο φινλανδός σκηνοθέτης Γιούχο Κουοσμάνεν παρουσίασε την ταινία «Compartiment No6», που εστιάζει στη συνάντηση μεταξύ μιας Φινλανδής και ενός Ρώσου κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού με τραίνο μεταξύ Μόσχας και Μούρμανσκ, βόρεια του Αρκτικού Κύκλου.
Τα βραβεία
Τα βραβεία που απονεμήθηκαν το βράδυ του Σαββάτου στο 74ο Φεστιβάλ των Καννών είναι τα εξής:
– Χρυσός Φοίνικας «Τιτάνιο» της σκηνοθέτριας Ζουλιά Ντικουρνό (Γαλλία)
– Μεγάλο Βραβείο: «Ghahreman» (A hero) του σκηνοθέτη Ασγάρ Φαρχαντί (Ιράν) και «Hytti NRO 6» (Compartiment NO.6) του σκηνοθέτη Γιούχο Κουοσμάνεν (Φινλανδία).
– Βραβείο κριτικής επιτροπής: «Ha’berech» (Ahed’s Knee) του σκηνοθέτη Ναντάβ Λαπίντ (Ισραήλ) και «Memoria» του σκηνοθέτη Απιτσατπόνγκ Βιρασετάκουν (Ταϊλάνδη).
– Βραβείο σκηνοθεσίας: στον Λεός Καράξ για την «Annette» (Γαλλία)
– Βραβείο ανδρικού ρόλου: στον αμερικανό ηθοποιό Κάλεμπ Λάντρι Τζόουνς στην ταινία «Nitram».
– Βραβείο γυναικείου ρόλου: στη νορβηγίδα ηθοποιό Ρενάτε Ρέινσβε στην ταινία «Julie in 12 Chapters».
– Βραβείο σεναρίου: στον Ριουσούκε Χαμαγκούτσι για την ταινία «Drive my car» (Ιαπωνία).
– Χρυσή Κάμερα: «Murina» της Αντονέτα Αλαμάτ Κουσιτζάνοβιτς (Κροατία)
– Χρυσός Φοίνικας μικρού μήκους: «Tian Xia Wu Ya» (All the Crows in the World) της σκηνοθέτριας Τανγκ Γι (Χονγκ Κονγκ).
– Ειδική μνεία ταινίας μικρού μήκους: «Ceu De Agosto» (August Sky), της Γιασμίν Τενούτσι (Βραζιλία).