Διακόσιοι και πλέον πολιτικοί κρατούμενοι στη Νικαράγουα αποφυλακίστηκαν κι απελάθηκαν στις ΗΠΑ από την κυβέρνηση του προέδρου Ντανιέλ Ορτέγκα, μία εξέλιξη που χαρακτηρίζεται ως «απρόσμενη» και η οποία δεν αποκλείεται να ανοίξει τον δρόμο για να ξαναρχίσει διάλογος ανάμεσα στη Μανάουα και την Ουάσιγκτον.
Η αποφυλάκιση των 222 φυλακισμένων, συμπεριλαμβανομένων δυο Γαλλίδων κι ενός Αμερικανού, έγινε μετά από μήνες μυστικών συνομιλιών.
Η απελευθέρωσή τους έγινε γνωστή μόνο όταν βρίσκονταν ήδη εν πτήσει προς την Ουάσινγκτον.
Οι πρώην κρατούμενοι έφτασαν την Πέμπτη με πτήση τσάρτερ στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ, οι αρχές των οποίων έχουν υποσχεθεί πως θα τους δοθούν άδειες παραμονής, με διετή διάρκεια, για αρχή.
«Φθάσαμε στη χώρα της ελευθερίας», είπε ο Χουάν Σεμπαστιάν Τσαμόρο, που αφηγήθηκε ότι πέρασε «20 μήνες σε φυλακή υψίστης ασφαλείας, χωρίς καμία επαφή με τον έξω κόσμο. Μας έβαλαν σε λεωφορεία χωρίς να μας πουν πού μας πήγαιναν. Το συνειδητοποιήσαμε εν πτήσει».
Η Αριάνα Γκουτιέρες Πίντο, που πήγε να υποδεχθεί τη μητέρα της, Εβελιν, αγωνίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα, που έμεινε στη φυλακή για 15 μήνες, είπε πως «η απελευθέρωσή τους μου φαίνεται δίκαιη, διότι δεν ζουν πια στη μιζέρια, αλλά και άδικη, διότι απελάθηκαν από την ίδια τους τη χώρα».
Η διπλωματία των ΗΠΑ εξήρε τη «θετική» απόφαση που πήρε η Μανάγουα, επιμένοντας στο ότι η λήψη της έγινε «μονομερώς» από την κυβέρνηση Ορτέγκα, χωρίς να έχει υπάρξει καμιά υπόσχεση για χαλάρωση των κυρώσεων σε βάρος της.
Ωστόσο «ανοίγει την πόρτα» για να γίνει «διάλογος», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών, Αντονι Μπλίνκεν.
Δικαστικός επιβεβαίωσε την «απέλαση» των μέχρι χθες κρατουμένων, τους οποίους χαρακτήρισε «προδότες». «Τα πολιτικά τους δικαιώματα τους ανεστάλησαν διά βίου», διευκρίνισε ο εφέτης.
Από την πλευρά του, ο Ορτέγκα είπε: «Ας πάρουν τους μισθοφόρους τους».
Η εθνικότητα θα τους αφαιρεθεί δυνάμει νόμου που υιοθετήθηκε σε πρώτη ανάγνωση την Πέμπτη από το Κοινοβούλιο και δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως θα περάσει.
«Θα είμαι Νικαραγουανός μέχρι να πεθάνω», αντέτεινε ο Φέλιξ Μαραδιάγα, ανάμεσα στους φυλακισμένους που αφέθηκαν ελεύθεροι. Πολλοί τραγουδούσαν τον εθνικό ύμνο στην πτήση, πρόσθεσε.
Δυο γυναίκες με διπλή υπηκοότητα, νικαραγουανή και γαλλική, ήταν ανάμεσα στους ανθρώπους που αποφυλακίστηκαν. Η Ζανίν Ορβιγιέρ Κουάδρα, 63 ετών, και η Ανα Αλβαρες Ορβιγιέρ, 43 ετών, είχαν συλληφθεί μαζί με τον σύζυγο της δεύτερης, στις 13 Σεπτεμβρίου, και καταδικάστηκαν σε οκταετή κάθειρξη για «συνωμοσία και διασπορά ψευδών ειδήσεων».
Το Παρίσι εξήρε την απελευθέρωσή τους, επαναλαμβάνοντας την έκκλησή του για την «αποκατάσταση του κράτους Δικαίου» στη Νικαράγουα.
Ανάμεσα στους ανθρώπους που αφέθηκαν ελεύθεροι είναι η άλλοτε σαντινίστρια αντάρτισσα Ντόρα Μαρία Τέγες, αλλά όχι ο καθολικός αρχιεπίσκοπος Ρολάντο Αλβαρες, είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Χαβιέρ Αλβαρες, ο σύζυγος της Ζανίν Ορβιγιέρ Κουάδρα, ο οποίος ζει στην εξορία στην Κόστα Ρίκα.
Ο ιερωμένος αρνήθηκε να επιβιβαστεί στο αεροσκάφος που μετέφερε τους αντιπολιτευόμενους στις ΗΠΑ, δήλωσε ο Ορτέγκα. «Ο κ. Αλβαρες δεν θέλησε να τηρήσει αυτό που ορίζει ο νόμος», συνέχισε ο πρόεδρος και πρόσθεσε ότι ο αρχιεπίσκοπος θα φυλακιστεί ξανά.
Ο Αλβαρες, επικριτής του νικαραγουανού προέδρου, συνελήφθη τον Αύγουστο μαζί με άλλους έξι ιερωμένους. Ο πάπας Φραγκίσκος εξέφρασε «ανησυχία» για τις συλλήψεις τους.
Φλογερός μαρξιστής αντάρτης στα νιάτα του, ο Ντανιέλ Ορτέγκα διαδραμάτισε ηγετικό ρόλο στην εξέγερση που ανέτρεψε τον δικτάτορα Αναστάσιο Σομόσα, τον οποίο αντικατέστησε στη θέση του αρχικού του κράτους το 1979.
Νικήθηκε στις εκλογές του 1990, αλλά επέστρεψε στην προεδρία το 2007. Εκτοτε, λένε οι αντίπαλοί του, έκανε στροφή στον αυταρχισμό και στον νεποτισμό.
Το 2018, διαδηλώσεις με κεντρικό αίτημα την αποχώρησή του κατεστάλησαν σκληρά. Η κυβέρνησή του χαρακτήρισε τον ξεσηκωμό απόπειρα πραξικοπήματος υποκινούμενη από τις ΗΠΑ. Πάνω από 350 άνθρωποι σκοτώθηκαν και χιλιάδες φυλακίστηκαν.
Ο Ντανιέλ Ορτέγκα επανεξελέγη πρόεδρος τον Νοέμβριο του 2021 για τέταρτη συναπτή θητεία, σε μια εκλογική διαδικασία στην οποία πρακτικά δεν είχε αντίπαλο -όλοι οι σοβαροί υποψήφιοι της αντιπολίτευσης είχαν είτε φυλακιστεί ή αναγκαστεί να εξοριστούν.
Εδώ και τέσσερα χρόνια, η ΕΕ και οι ΗΠΑ επιβάλλουν κυρώσεις στην κυβέρνηση και σε προσωπικότητες που είτε ανήκουν σε αυτή ή συνδέονται με τον Ορτέγκα.
Ο νικαραγουανός συγγραφέας Σέρχιο Ραμίρες, που υπήρξε αντιπρόεδρος του Ορτέγκα τα χρόνια του 1980 και ζει εξόριστος στην Ισπανία, εξήρε την αποφυλάκιση των κρατουμένων, κάνοντας λόγο για «μεγάλη μέρα για την ελευθερία στη Νικαράγουα», ενώ το Εθνικό Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εξέφρασε ικανοποίηση διότι ανακουφίστηκαν άνθρωποι που «υπέμεναν απάνθρωπες συνθήκες», αλλά ταυτόχρονα επέκρινε την απέλασή τους, την οποία χαρακτήρισε «αυθαίρετη και αντίθετη στο διεθνές Δίκαιο».
EE: «Δεν έπρεπε να είχαν περάσει ούτε μία ημέρα στη φυλακή»
Η Ευρωπαϊκή Ενωση εξέφρασε «την ικανοποίηση και την ανακούφισή της» μετά την απελευθέρωση και την απέλαση στις ΗΠΑ 222 πολιτικών κρατουμένων στη Νικαράγουα, τρεις από τους οποίους είναι ευρωπαίοι πολίτες.
«Η ΕΕ δεν έπαψε να ζητάει, με όλα τα διαθέσιμα μέσα, την απελευθέρωσή τους» και «δεν έπρεπε να είχαν περάσει ούτε μια μέρα στη φυλακή», ανέφερε ο Πέτερ Στάνο, εκπρόσωπος του επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Ζοζέπ Μπορέλ.
«Η ΕΕ εκφράζει επίσης την ικανοποίησή της για το ρόλο που διαδραματίσθηκε από την αμερικανική κυβέρνηση για να διευκολυνθεί η μετάβαση και η είσοδος με κάθε ασφάλεια των πρώην κρατουμένων στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και για την παροχή της αντίστοιχης έκτακτης βοήθειας», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.
«Μολονότι η ΕΕ απορρίπτει την απόφαση να στερηθούν οι πρώην κρατούμενοι τη νικαραγουανή υπηκοότητά τους και τα πολιτικά και αστικά δικαιώματά τους, κάτι που συνιστά παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων τους και του διεθνούς Δικαίου, η απελευθέρωσή τους είναι ένα θετικό μέτρο που αναμενόταν από καιρό και μετά το οποίο θα πρέπει να ακολουθήσουν ένας διάλογος και νέες ενέργειες», συνέχισε.
Η ΕΕ υπογραμμίζει πως παραμένει «ανοικτή σε έναν πολιτικό διάλογο με τη Νικαράγουα με σεβασμό και μέσω των κατάλληλων διπλωματικών οδών».