Η πρακτική των βραχυχρόνιων ενοικιάσεων διαμερισμάτων δημιουργεί σειρά προβλημάτων σε όλες τις μεγαλουπόλεις της Δύσης. Ειδικά στη Νέα Υόρκη, όπου ένας στους τρεις ενοικιαστές ξοδεύει σχεδόν το ήμισυ του εισοδήματός του στο νοίκι και οι ουρές για θέαση διαμερισμάτων προκαλούν κυκλοφοριακό κομφούζιο γύρω από τα τετράγωνα, το πρόβλημα είναι τεράστιο.
Για πολλές δεκαετίες, οι οικιστικοί νόμοι και οι οικοδομικοί κώδικες της πόλης καθιστούσαν την ενοικίαση διαμερίσματος για λιγότερο από ένα μήνα παράνομη. Οι βραχυχρόνιες ενοικιάσεις επιτρέπονταν μόνο για ένα μέρος ενός σπιτιού και μόνο για έως δύο επισκέπτες, εάν ο κύριος κάτοικος ήταν παρών στο χώρο σε όλο το διάστημα της μίσθωσης.
Αυτό σημαίνει ότι η αγορά μιας πολυκατοικίας στη Νέα Υόρκη για τη δημιουργία μιας μυστικής επιχείρησης ενοικιαζόμενων διαμερισμάτων, ή ακόμα και η υπενοικίαση ενός σπιτιού όταν ο ιδιοκτήτης πήγαινε διακοπές, ήταν παράνομη. Αλλά οι πολίτες το έκαναν ούτως ή άλλως, επειδή ήταν προσοδοφόρο και η πόλη σπάνια εφάρμοζε τους κανόνες.
Τώρα, πολύ περισσότεροι παράνομοι οικοδεσπότες θα μπορούσαν να βρουν το μπελά τους, χάρη στην εφαρμογή ενός νέου κανονισμού που ονομάζεται «Τοπικός Νόμος 18». Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Guardian, ο νέος νόμος αναγκάζει τους ιδιοκτήτες να λάβουν έγκριση από την πόλη προτού αναζητήσουν βραχυπρόθεσμες διαμονές για το σπίτι τους σε ιστότοπους όπως η Airbnb – οπότε δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν την πλατφόρμα για να τα διαφημίζουν.
Ο «Τοπικός Νόμος 18» τέθηκε σε ισχύ τον περασμένο Σεπτέμβριο. Μεταξύ Αυγούστου και Οκτωβρίου, ο αριθμός των βραχυπρόθεσμων ενοικιάσεων μειώθηκε κατά 85%, σύμφωνα με την Inside Airbnb, μια ομάδα ακτιβιστών στέγασης που παρακολουθεί τα δεδομένα της πλατφόρμας. Οι αρχές συμφωνούν: ο νόμος λειτουργεί. Αλλά τώρα κάποιοι ιδιοκτήτες σπιτιών περνούν στην αντεπίθεση.
Οργισμένοι κάτοικοι στην πόλη της Νέας Υόρκης σχημάτισαν μια ομάδα λόμπι που επιδιώκει να νομιμοποιήσει τις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις πλήρων κατοικιών, τόσο για μονοκατοικίες, όσο και για διώροφα σπίτια – και ισχυρίζονται ότι ο δήμαρχος Ερικ Ανταμς συμμερίζεται τον αγώνα τους.
Η ομάδα αποκαλείται «Επαναφορά της Αυτονομίας και των Δικαιωμάτων του Ιδιοκτήτη» (RHOAR) και ισχυρίζεται ότι διαθέτει 450 μέλη που είναι ιδιοκτήτες σπιτιών μέχρι δύο ορόφων. Το ένα τέταρτο των μελών της ομάδας είναι μέλη της μεσαίας τάξης με εισοδήματα κάτω των 75.000 δολαρίων το χρόνο, ενώ οι μισοί είναι Αφροαμερικανοί.
Η RHOAR είχε μια πρόσφατη ιδιωτική συνάντηση με τον μαύρο δήμαρχο της πόλης, Ερικ Ανταμς, για να ζητήσει τη νομιμοποίηση των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων για κατοικίες έως δύο ορόφων. Η ομάδα ισχυρίζεται ότι ο δήμαρχος υποστηρίζει το αίτημά τους, αλλά τους είπε ότι δεν μπορεί να τους βοηθήσει χωρίς την συναίνεση του δημοτικού συμβουλίου.
Τα μέλη της RHOAR λένε πως χρειάζονται το επιπλέον εισόδημα από τις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις ολόκληρων των κατοικιών τους για να αντεπεξέλθουν οικονομικά, και ότι αυτές οι ενοικιάσεις τους επιτρέπουν να διατηρούν εφεδρικές ιδιοκτησίες που απολαμβάνουν η οικογένεια και οι φίλοι τους, όταν τους επισκέπτονται από άλλες πόλεις.
Εκπρόσωπος του Ανταμς είπε στην Guardian ότι ο δήμαρχος θα εξετάσει μια νομοθεσία που θα επιτρέπει στους ιδιοκτήτες κατοικιών μέχρι δύο ορόφων να νοικιάζουν ολόκληρα τα σπίτια τους βραχυπρόθεσμα, εάν το δημοτικό συμβούλιο εγκρίνει ένα τέτοιο νομοσχέδιο. Μέχρι στιγμής, η RHOAR λέει ότι έχει συναντηθεί με 17 μέλη του δημοτικού συμβουλίου – χωρίς να είναι σαφές πόσοι από αυτούς υποστηρίζουν το αίτημά της.
Οι υποστηρικτές του «Τοπικού Νόμου 18» είναι ακτιβιστές για θέματα στέγασης και προβάλλουν τις υψηλές τιμές των ενοικίων και τη χαμηλή διαθεσιμότητα των διαμερισμάτων για τους μόνιμους κατοίκους της πόλης. Παραπέμπουν στην άνοδο των τιμών στα ξενοδοχεία. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της Trivago, η μέση τιμή δωματίου στη Νέα Υόρκη έφτασε τα 502 δολάρια (472 ευρώ) αυτόν τον μήνα, αυξημένη κατά 2% από τον προηγούμενο μήνα και σχεδόν 8% από τον περασμένο χρόνο.
Η υπηρεσία ελέγχου της νομιμότητας των βραχυχρόνιων ενοικιάσεων κατοικιών ανήκει στο Γραφείο Ειδικής Επιβολής του δήμου, το οποίο έχει δώσει μια άτυπη περίοδο χάριτος στους ιδιοκτήτες των αδήλωτων κατοικιών στο Airbnb μέχρι την 1η Δεκεμβρίου. Ο δήμος μελετά ένα βουνό αιτήσεων εγγραφής από ιδιοκτήτες που επιθυμούν να ενοικιάσουν τμήμα των σπιτιών τους βραχυπρόθεσμα.
Μέχρι την περασμένη εβδομάδα, η υπηρεσία –η οποία σύμφωνα με τα στοιχεία παραμένει υποστελεχωμένη– είχε λάβει σχεδόν 4.900 αιτήσεις και εξέτασε περίπου 1.900. Από αυτές, χορήγησε 543 εγγραφές, απέρριψε 290 και έστειλε τις υπόλοιπες πίσω στους αιτούντες, ζητώντας περισσότερες πληροφορίες.
Εκπρόσωπος της Airbnb λέει ότι η πλατφόρμα άρχισε να ειδοποιεί τους πελάτες της τον Μάρτιο για τη διαδικασία εγγραφής και κατηγορεί το σύστημα εγγραφής της πόλης ως πολύ περίπλοκο. Ωστόσο, η υπηρεσία του δήμου λέει ότι οι ευθύνες ανήκουν στην Airbnb, η οποία της έκανε μήνυση το καλοκαίρι, καθυστερώντας την εφαρμογή του συστήματος εγγραφής για μήνες – πριν ο δικαστής του ανώτατου δικαστηρίου της πολιτείας απορρίψει τη μήνυση τον περασμένο Αύγουστο.
Κάποιοι ιδιοκτήτες καταφεύγουν σε εναλλακτικές πλατφόρμες βραχύχρονης ενοικίασης που, προς το παρόν, δεν απαιτούν εγγραφή. Χρησιμοποιούν το Facebook, το Craigslist και έναν ιστότοπο ενοικίασης που ονομάζεται Houfy. Αλλά τα στοιχεία δείχνουν ότι αυτές οι πλατφόρμες δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς – τόσο για τους ιδιοκτήτες, όσο και για τους ενοικιαστές.
Είναι πολύ νωρίς για να διαπιστωθεί εάν οι νέοι κανόνες έχουν επιστρέψει την ενοικίαση κατοικιών στους Νεοϋορκέζους, αλλά οι αριθμοί φαίνεται να δείχνουν ότι το σύστημα λειτουργεί. Σύμφωνα με τα δεδομένα του Inside Airbnb, υπάρχει μια τεράστια μείωση των βραχυπρόθεσμων ενοικιάσεων στην Airbnb μεταξύ των μηνών πριν και μετά την έναρξη ισχύος του «Τοπικού Νόμου 18» – από 21.785 βραχυχρόνιες ενοικιάσεις τον Αύγουστο, σε μόλις 3.227 τον Οκτώβριο.
Και παρότι θα μπορούσε να είναι απλώς σύμπτωση, τα νέα στατιστικά στοιχεία αυτού του μήνα δείχνουν ότι το κόστος ενοικίασης στην πόλη υποχωρεί από τα υψηλά επίπεδα–ρεκόρ, καθώς το ποσοστό κενών διαμερισμάτων αυξάνεται με ρυθμό που δεν έχει παρατηρηθεί εδώ και τρία χρόνια – γεγονός που συνιστά καλά νέα για όσους θέλουν να υπογράψουν μισθώσεις.