Τρεις μεγάλοι ευρωπαϊκοί εκδοτικοί φορείς προτρέπουν την ΕΕ «να δράσει τώρα» για τη διαφάνεια σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) για χάρη της «αλυσίδας των βιβλίων και της δημοκρατίας», γράφει ο Guardian.
Μια δήλωση που δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα European Writers’ Council την Τετάρτη 18 Οκτωβρίου, ημέρα που ξεκίνησε στη Φρανκφούρτη η μεγαλύτερη έκθεση βιβλίου στον κόσμο (18/10-22/10), καλεί τους νομοθέτες να «αδράξουν την ευκαιρία» του νόμου της ΕΕ για την ΤΝ –ο οποίος ταξινομεί τα συστήματα ΤΝ ανάλογα με τον κίνδυνο που ενέχουν για τους χρήστες και εφαρμόζει αναλόγως κανονισμούς– για να «διασφαλιστεί η διαφάνεια» των μοντέλων ΤΝ και «να την καταστήσουν ασφαλέστερη για τους ευρωπαίους πολίτες».
Τη δήλωση συνυπογράφουν το Συμβούλιο Ευρωπαίων Συγγραφέων, η Ομοσπονδία Ευρωπαίων Εκδοτών και η Ευρωπαϊκή και Διεθνής Ομοσπονδία Βιβλιοπωλών. Ερχεται έπειτα από δημοσίευμα του περιοδικού The Atlantic, που αποκάλυψε ότι έργα χιλιάδων συγγραφέων, μεταξύ των οποίων οι Ζέιντι Σμιθ, Στίβεν Κινγκ και Μάικλ Πόλαν, έχουν χρησιμοποιηθεί χωρίς άδεια για την εκπαίδευση εργαλείων ΤΝ, τα οποία διαχειρίζονται εταιρείες όπως η Meta και το Bloomberg.
«Τα μοντέλα ΤΝ έχουν αναπτυχθεί με αδιαφανή και άδικο τρόπο, κάνοντας παράνομα χρήση εκατομμυρίων βιβλίων που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα, χωρίς άδεια από συγγραφείς ή εκδότες» αναφέρεται στην ανακοίνωση. «Αυτή η πρακτική επηρεάζει αρνητικά όχι μόνο τους κατόχους δικαιωμάτων, αλλά και την ίδια τη δημοκρατία, διευκολύνοντας τη μαζική δημιουργία παραπλανητικού, μεροληπτικού, ακόμη και επικίνδυνου περιεχομένου, που έχει τη δυνατότητα να υπονομεύσει την ευρωπαϊκή δημοκρατία».
Οι τρεις φορείς υποστήριξαν ότι η διαφάνεια είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη ενός «δίκαιου και ασφαλούς οικοσυστήματος ΤΝ» και πρόσθεσαν ότι ο νόμος περί ΤΝ είναι μια «ιδανική ευκαιρία» για την ΕΕ να αναλάβει «ηγετικό ρόλο για την προστασία των πολιτών της». Εάν εγκριθεί, θα είναι το πρώτο ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο για τη ρύθμιση της ΤΝ.
Σύμφωνα με τον νόμο, που πρόκειται να οριστικοποιηθεί μέχρι το τέλος του έτους, τα συστήματα ΤΝ ταξινομούνται σε τέσσερις ομάδες με βάση τους κινδύνους που ενέχουν για τους χρήστες: απαράδεκτος, υψηλός, περιορισμένος και ελάχιστος ή καθόλου κίνδυνος. Για τα θεμελιώδη μοντέλα –στα οποία βασίζονται τα εργαλεία παραγωγής ΤΝ όπως το ChatGPT– οι εταιρείες θα πρέπει να αποκαλύπτουν μια λεπτομερή περίληψη των πηγών δεδομένων που χρησιμοποιούν για εκπαίδευση.
Οι τρεις φορείς δήλωσαν ότι αυτή η προτεινόμενη απαίτηση είναι ένα «καλό πρώτο βήμα» και κάλεσαν τα κράτη-μέλη και την Επιτροπή «να βελτιώσουν την πρόταση και, επιτέλους, να βάλουν ένα τέλος στην παράνομη χρήση πηγών και στο ξέπλυμα δεδομένων από παραγωγούς ΤΝ». Πρόσθεσαν ότι η διαφάνεια είναι «ο μόνος τρόπος για να διασφαλιστεί η ποιότητα και η νομιμότητα των παραγομένων κειμένων».
«Οι υποχρεώσεις ουσιαστικής διαφάνειας, που επιτρέπουν σε έναν κάτοχο πνευματικών δικαιωμάτων να αξιολογήσει εάν χρησιμοποιήθηκε η εργασία του, είναι εύκολο να συμμορφωθούν με τους καινοτόμους φορείς ΤΝ» συνεχίζει η δήλωση, «Είναι τεχνολογικά απλές στην εφαρμογή τους και βασίζονται σε δεδομένα που ήδη συλλέγουν και οργανώνουν οι προγραμματιστές Τεχνητής Νοημοσύνης. Και χρειάζονται τώρα γιατί έχει ήδη γίνει ζημιά, καθώς τα υπάρχοντα μοντέλα παραγωγής κειμένου χρησιμοποιούσαν έργα (για) χρόνια χωρίς συγκατάθεση, πίστωση ή αποζημίωση στους δημιουργούς και στους εκδότες».