Δεν προκαλεί έκπληξη η στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στον δικαστή του κατά την κατάθεσή του για οικονομικές ατασθαλίες στις επιχειρήσεις του. Οπως συνηθίζει να κάνει και στις προεκλογικές ομιλίες του, έτσι και ενώπιον του δικαστή Αρθουρ Ενγκόρον ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν προκλητικός, μιλούσε ασταμάτητα και αόριστα και επιχειρούσε συνειδητά να εκνευρίσει τον δικαστικό – η κρίση του οποίου ίσως καθορίσει το μέλλον της επιχειρηματικής «αυτοκρατορίας» του.
Σε πρώτο στάδιο φαίνεται ότι τα κατάφερε, αναφέρει ρεπορτάζ των Times του Λονδίνου. Ο δικαστής, που σίγουρα δεν ήταν συνηθισμένος να ακούει μακροσκελείς μονολόγους γεμάτους αοριστίες από τους κατηγορουμένους, εξερράγη αρκετές φορές. Υψωνε τον τόνο της φωνής του, ζητούσε από τους συνηγόρους του Τραμπ να τον επαναφέρουν στην τάξη και δύσκολα έκρυβε τον εκνευρισμό του κατά την πολύωρη διαδικασία.
Ο πρώην πρόεδρος κατηγορείται ότι υπερεκτίμησε την αξία των περιουσιακών στοιχείων του για να επιτύχει καλύτερες δανειακές συμφωνίες με τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες. Ο Τραμπ, από το βήμα του μάρτυρα, υποστήριξε ότι υπήρχαν αποποιήσεις ευθυνών στις οικονομικές καταστάσεις του και ότι τα περιουσιακά του στοιχεία αξίζουν στην πραγματικότητα περισσότερο, και όχι λιγότερο –όπως δείχνουν τα στοιχεία– από ό,τι είχε ισχυριστεί.
Προφανώς δεν ενστερνίστηκε ποτέ τους περιορισμούς που επιβάλλει η δικαστική ευπρέπεια, ούτε αποπειράθηκε να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις στις ευθείες ερωτήσεις του δικαστή. Αντίθετα, φλυαρούσε ασταμάτητα για περιστατικά, είτε της προεδρίας του είτε των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του. Εγινε, ωστόσο, σαφές ότι ο δικαστής δεν ήταν διατεθειμένος να ανεχθεί αυτούς τους αόριστους και συχνά ακατανόητους μονολόγους.
Σε αρκετά σημεία ο Ενγκόρον απευθυνόταν απελπισμένος στον Κρίστοφερ Κίσε, βασικό συνήγορο του Τραμπ («κύριε Κίσε, μπορείτε να ελέγξετε τον πελάτη σας; Το δικαστήριο δεν είναι χώρος πολιτικής συγκέντρωσης»), ενώ σε άλλες περιστάσεις ύψωνε εκνευρισμένος τον τόνο της φωνής του («δεν είναι κατάσταση αυτή – είναι σαν να ακούω χαλασμένο δίσκο!»).
Σε έναν από τους μονολόγους του, ο Τραμπ χαρακτήρισε τη σύμβαση ενός κτιρίου του στη Γουόλ Στριτ –το οποίο μετέτρεψε, πιθανώς παρανόμως, σε ενοικιαζόμενα διαμερίσματα– «γλειφιτζούρι». Η αναφορά έφερε τον δικαστή στα όριά του: «Κύριε Κίσε, η ερώτηση απαιτούσε ένα απλό “ναι”, ή “όχι”. Παρακαλώ, συγκρατείστε τον πελάτη σας, αλλιώς θα αναγκαστώ να το κάνω εγώ. Θα τον κατεβάσω από το βήμα του μάρτυρα και θα αποφανθώ αρνητικά!».
Ο Κίσε στάθηκε όρθιος απαντώντας ότι σίγουρα, από όλους τους μάρτυρες για την υπόθεση, «θα θέλατε να ακούσετε όλα όσα έχει να πει ο συγκεκριμένος», με τον δικαστή να απαντά εκνευρισμένος «όχι, δεν θα το ήθελα». Η Αλίνα Χάμπα, η δεύτερη δικηγόρος του Τραμπ, σηκώθηκε λέγοντας ότι οι ερωτήσεις του δικαστή ήταν ασαφείς. «Κάτσε κάτω αμέσως» ήταν η αντίδραση του Ενγκόρον.
Κατά το διάστημα διακοπής της κατάθεσης ο δικαστής επέπληξε τον δικηγόρο της Πολιτείας της Νέας Υόρκης (σ.σ.: αντίστοιχο του εισαγγελέα στα ελληνικά δικαστήρια), λέγοντάς του ότι, αν εκείνος είχε τη διάθεση να ανεχθεί τις ασυναρτησίες του Τραμπ, αυτό ήταν δική του υπόθεση, αλλά «προσωπικά δεν πρόκειται να τις ανεχθώ».
Μετά την επιστροφή από την πρώτη διακοπή ο πρώην πρόεδρος συνέχισε να μιλάει αόριστα για την «εξαιρετική αξία» των ακινήτων του. «Το Αμπερντίν [στη Σκωτία] είναι η πετρελαϊκή πρωτεύουσα της Ευρώπης» δήλωσε όταν ρωτήθηκε για τις ιδιοκτησίες του εκεί, των οποίων η αξία δείχνει να έχουν αυξηθεί ταχύτατα, χωρίς περαιτέρω ανάπτυξη. «Είναι πολύ προσοδοφόρες» ανέφερε, με τον δικαστή να φωνάζει: «Ασχετο με την υπόθεση!».
Σε άλλο σημείο της κατάθεσής του, ο Τραμπ συνέκρινε μια οικονομική αναφορά με έναν πίνακα ζωγραφικής. «Μπορείς να την τροποποιήσεις σχεδόν κατά το δοκούν» είπε. «Δεν είναι κακό να κατέχεις γη και να περιμένεις, αν έχεις τα χρήματα να το κάνεις. Και εγώ τα έχω. Εχω περισσότερα χρήματα από όσα φαντάζεστε. Ισχύει» κατέληξε, με τον δικαστή να πιάνει απελπισμένος το κεφάλι του.
Ερωτηθείς για το διαμέρισμά του στο Trump Tower της Νέας Υόρκης, ο πρώην πρόεδρος χαρακτήρισε «απλό λάθος» το γεγονός ότι η φορολογική του δήλωση ανέφερε πως κατείχε έκταση 9.000 τ.μ., ενώ στην πραγματικότητα ήταν 3.350. «Μάλλον υπολόγισαν [οι λογιστές] 3.000 τετραγωνικά ανά όροφο», είπε, «και δεν αφαίρεσαν τα φρεάτια, τους ανελκυστήρες και τέτοια πράγματα».
Σε άλλο σημείο, ο Τραμπ επιχείρησε έναν μονόλογο, εκφράζοντας τον συνήθη εκνευρισμό που βγάζει στις προεκλογικές ομιλίες του. «Οι άνθρωποι δεν ξέρουν πόσο μεγάλη εταιρεία έχω φτιάξει» είπε αναφερόμενος στην απόφανση του δικαστή Ενγκόρον ότι η εταιρεία του υπερεκτίμησε τα περιουσιακά της στοιχεία. «Αποφασίσατε εναντίον μου χωρίς στοιχεία, χωρίς να γνωρίζετε τίποτε γι’ αυτό».
Σήκωσε το χέρι του προς την πλευρά του δικαστή χωρίς να τον κοιτάζει και συνέχισε, φανερά εκνευρισμένος: «Αποφάσισε εναντίον μου χωρίς κανένα στοιχείο. Είπε ότι είμαι απατεώνας χωρίς να γνωρίζει τίποτε για μένα. Πώς αποφασίζεις εναντίον κάποιου και τον αποκαλείς απατεώνα ενώ ήταν πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών και έκανε εξαιρετική δουλειά;».
Ακολούθως, σήκωσε το χέρι του προς την πλευρά της Λετίσια Τζέιμς, της γενικής εισαγγελέως της Νέας Υόρκης, που καθόταν στα αριστερά του στην αίθουσα του δικαστηρίου, μπροστά από έναν πίνακα ζωγραφικής. «Πιστέψατε αυτή την πολιτική απατεώνισσα που κάθεται εκεί και αυτό είναι τουλάχιστον ατυχές» είπε.
Μετά τη δεύτερη διακοπή για μεσημεριανό φαγητό, ο Τραμπ επέστρεψε στο δικαστήριο ακόμα πιο εκνευρισμένος. «Νομίζω ότι αυτή η υπόθεση είναι ντροπιαστική για την Πολιτεία [της Νέας Υόρκης]» ανέφερε. Εχοντας από την αρχή της δίκης δηλώσει κάτοικος της Πολιτείας της Φλόριντα, ο πρώην πρόεδρος σημείωσε ότι «πολλοί άνθρωποι εγκαταλείπουν τη Νέα Υόρκη γιατί σκοτώνονται στους δρόμους».
Στη συνέχεια, επιτιθέμενος εκ νέου στην Τζέιμς, πρόσθεσε: «Εχουμε μια άχρηστη γενική εισαγγελέα που κάθεται όλη μέρα, ενώ άνθρωποι εγκαταλείπουν την πόλη. Παράλληλα, έχω απέναντί μου έναν εξαιρετικά εχθρικό δικαστή, σε μια δίκη χωρίς ενόρκους, επειδή [η Τζέιμς] με μήνυσε βάσει νόμου που δεν επιτρέπει τη συμμετοχή ενόρκων». Φυσικά, απέκρυψε ότι ο λόγος μη ύπαρξης ενόρκων στη δίκη ήταν πως ούτε η εισαγγελέας ούτε η υπεράσπισή του το ζήτησαν.
Οταν οι ερωτήσεις τελείωσαν, ο δικαστής Ενγκόρον ανέφερε ότι «ο μάρτυς μπορεί να κατέβει από το βήμα», συνδυάζοντάς το με μια απαξιωτική κίνηση του χεριού του, σαν εκείνες που θα έκανε ένας οικοδεσπότης προς έναν προσκεκλημένο του που τον έχει κουράσει. Η υπερασπιστική ομάδα του Τραμπ μετέφερε στους δημοσιογράφους την πρόθεσή της να καταθέσει αίτηση κακοδικίας.
Δικαστικοί αναλυτές κρίνουν ότι τόσο η «θεατρική παράσταση» που έστησε ο πρώην πρόεδρος, όσο και ο εκνευρισμός που έβγαλε ο δικαστής Ενγκόρον εξαιτίας των απαντήσεών του είχαν ένα ποσοστό σκοπιμότητας. Η πλευρά του Τραμπ σκοπεύει να χρησιμοποιήσει υπερασπιστικά τη στάση του δικαστή για να ισχυριστεί μεροληψία εναντίον του, ενώ ο δικαστής θα εκμεταλλευθεί τις προκλήσεις του κατηγορουμένου εναντίον του σε πιθανή καταδικαστική απόφαση.