Ομοφώνως δεκτή έγινε κατά η συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου η πρόταση της Πολιτείας (σ.σ. οπως αυτή διατυπώθηκε στο τελευταίο διάγγελμα του Πρωθυπουργού προς τον ελληνικό λαό) για την επαναλειτουργία των εκκλησιών, παρουσία πιστών, απο τις 17 Μαΐου.
Οπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, η Εκκλησία επεξεργάζεται ήδη προτάσεις, οι οποίες προέρχονται από τα συμπεράσματα της Επιστημονικής Επιτροπής, τις οποίες θα αποσαφηνίσει κατά τη διάρκεια νέας συνεδρίασης στις 12 Μαΐου και θα τις καταθέσει στην Πολιτεία, προκειμένου να ισχύσουν από την Κυριακή 17η Μαΐου, όταν οι πιστοί θα επανέλθουν υπό όρους στην κοινή λατρεία στις εκκλησίες.
«Στην Ορθοδοξία δεν υπέχει ατομική λατρεία. Διότι η λατρεία ανήκει στον Αγιο Τριαδικό Θεό. Στην Παναγία και τους Αγίους υπάρχει σεβασμός και τιμή, όχι λατρεία. Η Αγία Εκκλησία είναι το σώμα του Χριστού. Μπορεί το κεφάλι να πει ότι δεν χρειάζεται το σώμα; Είμαστε όλοι μαζί. Η ενότητα εκφράζεται στη λατρεία της Εκκλησίας και βιώνεται με το αποτέλεσμά της. Γι’ αυτό έχουμε τα θαύματα. Την πίστη μας», υπογράμμισε, επ’ αυτού του θέματος, ο εκπρόσωπος Τύπου της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου μητροπολίτης Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου Στέφανος, μετά τη λήξη της συνεδρίασης,
Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει ότι στην αρχή της συνεδρίασης της ΔΙΣ ότι οι ιεράρχες θερμομετρήθηκαν κατά την προσέλευσή τους.
Στο ανακοινωθέν τονίζεται μεταξύ άλλων και η ομόφωνη απόφαση της ΔΙΣ για ΜΗ σύγκληση της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, αφού ήδη η κυβέρνηση έχει αποδεχθεί το αίτημα για άνοιγμα των εκκλησιών.
«Η ΔΙΣ ομοφώνως απεφάσισε την μη σύγκληση της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, διότι: ήδη η Πολιτεία διά του κυρίου Πρωθυπουργού και των αρμόδιων υπουργών και ιατρών απεδέχθη την παρέμβαση του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου κ. Ιερωνύμου και της ΔΙΣ διά της από 22.4.2020 επιστολής προς τον κ. Πρωθυπουργό περί της συμμετοχής των πιστών στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας βάσει των απαραίτητων μέτρων υγιεινής. Για τον σκοπό αυτόν η ΔΙΣ απεφάσισε να συγκληθεί την Τρίτη 12η Μαΐου 2020 προκειμένου να διευκρινήσει τους τρόπους της επαναφοράς στην κανονική λειτουργική ζωή μας σύμφωνα με την σχετική αναφορά του κ. Πρωθυπουργού», διευκρινίζεται στο ανακοινωθέν.
Αναφορά δεν θα μπορούσε να μην υπήρχε και για το ζήτημα της Θείας Κοινωνίας, το οποίο χαρακτηρίζεται ως «αδιαπραγμάτευτο».
«Η ΔΙΣ», αναφέρεται στο δελτίο Τύπου, «επαναλαμβάνει και πάλι ομοφώνως ότι το ζήτημα περί του Ιερού Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας και της Θείας Κοινωνίας τυγχάνει αδιαπραγμάτευτο, όπως ακριβώς ορίζεται από τους Θείους και Ιερούς Κανόνες της Αγίας μας Εκκλησίας»
«Ας αποδείξει κάποιος ότι (ο ιός) μεταδίδεται μέσω της μετάληψης. Αλλά αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Εχουμε περιπτώσεις κληρικών που κατέλυαν τη Θεία Κοινωνία και δεν υπέστησαν τίποτε. Ακόμη και σε οποιαδήποτε πανδημία», παρατήρησε σχετικά ο μητροπολίτης Φιλίππων.
«Η Θεία Ευχαριστία βασίζεται στους ιερούς κανόνες της Εκκλησίας. Το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας βασίζεται στον λόγο του Χριστού (…). Αυτό τονίζεται σήμερα. Η [υπουργός Παιδείας] κυρία Κεραμεως είπε άλλωστε ότι δεν υπεισέρχεται σε θέματα πίστεως. (…) Εμμένουμε στη σταθερή μας άποψη. Δε μπορεί να συζητηθεί κάτι τέτοιο. Μπορεί ο Χριστός να μεταφέρει τον θάνατο ;;;;» αναρωτήθηκε χαρακτηριστικά.
Επιπρόσθετα, η ΔΙΣ αποφάσισε να άρει το εμπάργκο στους αρχιερείς που ήθελαν να τοποθετηθούν δημοσίως, προτρέποντάς τους, όμως, όταν επιθυμούν να αποταθούν προς τις δημόσιες Αρχές να το πράττουν «κατά την εκκλησιαστική τάξη και δεοντολογία, μέσω της Ιεράς Συνόδου».
Το δελτίο Τύπου που εξεδόθη μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίαση της ΔΙΣ, περιελάμβανε τέλος και μία απάντηση στην κριτική που δέχθηκαν οι αποφάσεις της Ιεράς Συνόδου.
«Αυτός ο ιερός κλήρος και ο πιστός λαός δικαίως παραπονούνται και η Ιερά Σύνοδος εκφράζει και δημοσίως την πικρία της και το προβληματισμό της για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίσθηκαν πολλοί Χριστιανοί μας στην τόσο σημαντική και ευαίσθητη για τους πιστούς περίοδο της Μεγάλης Εβδομάδας», σημειώνουν οι ιεράρχες, απαντώντας σε «ορισμένους αδελφούς χριστιανούς, κληρικούς και λαϊκούς, όσο και εκπροσώπους Μέσων Ενημερώσεως, ακόμη και Κοινοβουλευτικών Κομμάτων, οι οποίοι, είτε από άγνοια είτε από κακή πληροφόρηση ή παρεξήγηση, χρησιμοποίησαν τον προσφιλή και εύκολο τρόπο της συκοφαντίας, της μυθοπλασίας και των ύβρεων».
Ολους αυτούς, τονίζεται χαρακτηριστικά, «η Ιερά Σύνοδος τους συγχωρεί, τους ευλογεί πατρικά, αλλά ταυτόχρονα δηλώνει ότι οφείλουν να αποκαταστήσουν τις συκοφαντίες για να μην παραμένουν εκτεθειμένοι έναντι του Θεού και της αληθείας».
Αναλυτικά η ΔΙΣ:
Συγχαίρει δημοσίως ολόκληρο τον Ελληνικό Λαό, ο οποίος τήρησε εξ αρχής τα υποδειχθέντα από τους ειδικούς μέτρα, με πνεύμα αλληλεγγύης, υπακοής, αυτοθυσίας και αληθινής αγάπης, παραμένοντας κατ’ οίκον υπομένοντας την εξ αυτού του εγκλεισμού δυσκολία και ανάγκη.
– Απευθύνεται ιδιαιτέρως προς τον Ορθόδοξο Ιερό Κλήρο και τον ευσεβή και φιλόχριστο Ελληνικό Λαό, αλλά και όλους τους αφανείς εθελοντές ορθοδόξους Χριστιανούς συνεργάτες, τους οποίους ευχαριστεί και πατρικώς ευλογεί διότι, αν και πολλές φορές εξέφρασαν την δυσαρέσκειά τους για την έλλειψη δυνατότητος συμμετοχής τους στις Ιερές Ακολουθίες, ιδίως της Μεγάλης Εβδομάδος, σηκώνοντας έτσι «σταυρό» δυσβάστακτο, παρέμειναν συντεταγμένοι με τις αποφάσεις της Πολιτείας και προς τις με πατρική ευθύνη δοθείσες οδηγίες της Ιεράς Συνόδου, η Οποία από την αρχή της υγειονομικής κρίσεως (28.2.2020) τήρησε υπεύθυνη θέση, προτρέποντάς τους μέσω ανακοινώσεων και Εγκυκλίων Της να τηρήσουν τους κανόνες υγιεινής και να παραμείνουν κατ’ οίκον, ώστε να μη θέσουν τον εαυτό τους, αλλά και τους συνανθρώπους τους σε οποιονδήποτε κίνδυνο.
Αυτός ο ιερός κλήρος και ο πιστός λαός δικαίως παραπονούνται και η Ιερά Σύνοδος εκφράζει και δημοσίως την πικρία της και το προβληματισμό της για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίσθηκαν πολλοί Χριστιανοί μας στην τόσο σημαντική και ευαίσθητη για τους πιστούς περίοδο της Μεγάλης Εβδομάδας.
– Οι αποφάσεις αυτές της Ιεράς Συνόδου δέχθηκαν μεγάλη πολεμική τόσο από ορισμένους αδελφούς χριστιανούς, Κληρικούς και λαϊκούς, όσο και από εκπροσώπους Μέσων Ενημερώσεως, ακόμη και Κοινοβουλευτικών Κομμάτων, οι οποίοι, είτε από άγνοια, είτε από κακή πληροφόρηση ή παρεξήγηση, χρησιμοποίησαν τον προσφιλή και εύκολο τρόπο της συκοφαντίας, της μυθοπλασίας και των ύβρεων. Όλους αυτούς η Ιερά Σύνοδος τους συγχωρεί, τους ευλογεί πατρικά, αλλά ταυτόχρονα δηλώνει ότι οφείλουν να αποκαταστήσουν τις συκοφαντίες για να μην παραμένουν εκτεθειμένοι έναντι του Θεού και της αληθείας.
– Υποδέχεται με ελπίδα το από 28.4.2020 διάγγελμα του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, τον οποίον συγχαίρει για τις ευχαριστίες τις οποίες εξέφρασε δημοσίως προς την Εκκλησία της Ελλάδος και σύμπαντα τον Ιερό Κλήρο και τον ευσεβή Λαό Αυτής, αναγνωρίζοντας έτσι την συμβολή του στην αντιμετώπιση της πανδημίας. Σημαντικό ρόλο σ’ αυτήν την δημόσια αναγνώριση είχε και η Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Νίκη Κεραμέως, της οποίας η συμβολή ιδιαιτέρως επισημαίνεται.
– Εκφράζει την χαρά Της διότι ο κύριος Πρωθυπουργός έτεινε «ευήκοον ους» στην από 22 Απριλίου 2020 επιστολή του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, ο οποίος με έναγχο αγωνία τού μετέφερε την κοινή πεποίθηση του Σώματος της Ιεραρχίας, του Ιερού Κλήρου και του ευσεβούς Λαού, ότι έφθασε καιρός για την «υπό όρους» προσέλευση πιστών στους Ιερούς Ναούς και τις Ιερές Μονές της Εκκλησίας της Ελλάδος τόσο για προσκύνημα, όσο και για συμμετοχή στις Ιερές Ακολουθίες, το ιερώτατο Μυστήριο της Θείας Λειτουργίας και τα λοιπά Ιερά Μυστήρια και γι’ αυτό ο κ. Πρωθυπουργός απεφάσισε την σταδιακή επιστροφή των πιστών στους Ιερούς Ναούς και στην Λατρεία της Εκκλησίας.
– Ασφαλώς, η Ιερά Σύνοδος επιθυμούσε και ανέμενε την επιστροφή των πιστών στην Θεία Λατρεία από την πρώτη ημέρα της «σταδιακής επιστροφής στην κανονικότητα» (4.5.2020), όπως είχε η Ίδια ζητήσει. Κατόπιν πολλής συζητήσεως, όμως, απεφάσισε να αποδεχθεί την απόφαση των οργάνων της Πολιτείας για πλήρη επιστροφή υπό όρους των πιστών στους Ιερούς Ναούς από την Κυριακή 17 Μαΐου 2020, εκλαμβάνοντας και χρησιμοποιώντας το διάστημα αυτό ως δυνατότητα καλύτερης προετοιμασίας, υπό τις παρούσες υγειονομικές συνθήκες και προϋποθέσεις, για τον προγραμματισμό τελέσεως των ιερών Ακολουθιών με την συμμετοχή των πιστών.
– Επαναβεβαιώνει την παγία θέση Της, ότι η Εκκλησία της Ελλάδος στέκεται πάντοτε ηθικώς και υλικώς στο πλευρό της Ελληνικής Πολιτείας και θα συνεχίσει να Την συνδράμει με όλες Της τις δυνάμεις και τα μέσα σε κάθε ζήτημα που αφορά στον Ελληνικό Λαό. Προς τούτο, σύμφωνα με το διάγγελμα του κυρίου Πρωθυπουργού, περί συμμετοχής των πιστών στην Θεία Λατρεία «με αυστηρούς κανόνες που θα συμφωνηθούν με την Ιερά Σύνοδο και την επιστημονική κοινότητα», επεξεργάζεται ήδη προτάσεις, οι οποίες προέρχονται από τα συμπεράσματα της Επιστημονικής Εποτροπής, τις οποίες αφού συνέλθει και πάλι κατά τον μήνα Μάιο, θα καταθέσει προς την Πολιτεία, προκειμένου να ισχύσουν από την Κυριακή 17η Μαΐου 2020, οπότε και οι πιστοί θα επανέλθουν υπό όρους στην κοινή Λατρεία εντός των Ιερών Ναών.
– Από την Δευτέρα 11 Μαΐου 2020, οι Υπηρεσίες της Ιεράς Συνόδου, της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και των Ιερών Μητροπόλεων θα επανέλθουν στην κανονική ημερήσια λειτουργία τους, σύμφωνα με τους όρους και τους κανόνες υγιεινής που έχει θεσπίσει η Πολιτεία, ως προς την ασφαλή και εν υγεία λειτουργία των δημοσίων υπηρεσιών.
– Αίρεται η προγενέστερη Απόφαση της Ιεράς Συνόδου περί αποχής Αρχιερέων, Ιερέων, Διακόνων και Μοναχών από εμφανίσεις και δημόσιες δηλώσεις στα Μέσα Γενικής Ενημερώσεως και το Διαδίκτυο, η οποία είχε ως μοναδικό στόχο, όπως εξ αρχής τονίσθηκε, την ύπαρξη «ενιαίας φωνής» της ποιμαίνουσας Εκκλησίας προς την κοινωνία. Παρακαλούνται, όμως, και πάλι όλοι οι Αρχιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος, οι οποίοι επιθυμούν να επικοινωνήσουν με τις Δημόσιες Αρχές για εκκλησιαστικά ζητήματα ευρυτέρου ενδιαφέροντος, να το πράττουν, κατά την εκκλησιαστική τάξη και δεοντολογία, μέσω της Ιεράς Συνόδου, ενώ όσοι Ιερείς, Μοναχοί και Μοναχές, επιθυμούν να πράξουν το ίδιο, τούτο να γίνεται μόνο μέσω των οικείων αυτών Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών.
Η ΔΙΣ εύχεται και προτρέπει τους Σεβασμιωτάτους Αρχιερείς, μέσα στο πλαίσιο των ποιμαντορικών τους ευθυνών, να αναλάβουν έκαστος εξ αυτών, όπως και ο κάθε Κληρικός και Μοναχός, ως και έκαστος ορθόδοξος πιστός, την προσωπική του ευθύνη για την διαχείριση του ανακύψαντος ζητήματος.
Η ΔΙΣ ομοφώνως απεφάσισε την μη σύγκληση της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, διότι: ήδη η Πολιτεία διά του κυρίου Πρωθυπουργού και των αρμόδιων υπουργών και ιατρών απεδέχθη την παρέμβαση του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου κ. Ιερωνύμου και της ΔΙΣ διά της από 22.4.2020 επιστολής προς τον κ. Πρωθυπουργό περί της συμμετοχής των πιστών στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας βάσει των απαραίτητων μέτρων υγιεινής. Για τον σκοπό αυτόν η ΔΙΣ απεφάσισε να συγκληθεί την Τρίτη 12η Μαΐου 2020 προκειμένου να διευκρινήσει τους τρόπους της επαναφοράς στην κανονική λειτουργική ζωή μας σύμφωνα με την σχετική αναφορά του κ. Πρωθυπουργού ότι: «από την 4η Μαΐου οι εκκλησίες θα είναι ανοιχτές για ατομική λατρεία και από την Κυριακή 17 Μαΐου οι πιστοί θα μπορούν να συμμετέχουν και στην Θεία Λειτουργία και στις υπόλοιπες Ακολουθίες, πάντα όμως με αυστηρούς κανόνες που θα συμφωνηθούν με την Ιερά Σύνοδο και την επιστημονική κοινότητα». Για την περίοδο 4 -16 Μαΐου 2020, η ΔΙΣ θα αποστείλει σχετική Εγκύκλιο προς τις Ιερές Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος, με όλες τις σχετικές οδηγίες για την προσέλευση των πιστών στους Ιερούς Ναούς για την κατ’ ιδίαν προσευχή τους.
Η ΔΙΣ επαναλαμβάνει και πάλι ομοφώνως ότι το ζήτημα περί του Ιερού Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας και της Θείας Κοινωνίας τυγχάνει αδιαπραγμάτευτο, όπως ακριβώς ορίζεται από τους Θείους και Ιερούς Κανόνες της Αγίας μας Εκκλησίας.
Η Ιερά Σύνοδος καλεί όλους τους ευσεβείς χριστιανούς να «μείνουμε ασφαλείς» στην νοητή Κιβωτό της Ορθοδόξου Εκκλησίας και να επανέλθουμε στην λογική Λατρεία του ζώντος Θεού με όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις ευχαριστώντας τον Αναστάντα Κύριο για όσα η αγάπη Του εργάσθηκε για την σωτηρία μας.