H Καλιφόρνια βίωσε τις προηγούμενες ημέρες έναν καύσωνα, με τις θερμοκρασίες να φτάνουν τους 43 βαθμούς Κελσίου. Εκατομμύρια κάτοικοι της αμερικανικής πολιτείας έλαβαν γραπτά μηνύματα στα κινητά τους τηλέφωνα από τις αρμόδιες υπηρεσίες για να προσπαθήσουν να κάνουν όσο το δυνατόν μικρότερη χρήση των κλιματιστικών. Μια επείγουσα οδηγία που εκ πρώτης όψεως ακούγεται παράδοξη, αλλά εμφανίζεται συχνά σε τέτοιες περιστάσεις.
Ακόμη και στην προηγμένη σε υποδομές Καλιφόρνια, το ηλεκτρικό δίκτυο αδυνατούσε να ανταποκριθεί στην υπερβολική κατανάλωση που γινόταν εξαιτίας της συνεχούς χρήσης των κλιματιστικών και ήταν πολύ πιθανό να κατέρρεε, με εκτεταμένα μπλακ άουτ που θα επιδείνωναν την κατάσταση ακόμη περισσότερο.
Οι ώρες αιχμής στη χρήση κλιματιστικών στην Καλιφόρνια εκτείνονται από τις τέσσερις το μεσημέρι μέχρι τις εννέα το βράδυ, όπου η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κλιματιστικά αντιστοιχεί στο 60%-70% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρισμού στη μεγάλη δυτική πολιτεία των ΗΠΑ.
Το διογκούμενο πρόβλημα
Οι κάτοικοι που δέχτηκαν αυτά τα μηνύματα πειθάρχησαν και το ηλεκτρικό δίκτυο κατάφερε να λειτουργήσει απρόσκοπτα. Ομως η άνοδος της θερμοκρασίας είναι παγκόσμιο φαινόμενο, απόρροια της κλιματικής αλλαγής, όπως επίσης η εμφάνιση κυμάτων καύσωνα ολοένα και πιο συχνά, σε όλο τον πλανήτη. Αυτό σημαίνει συνεχή αύξηση του αριθμού των κλιματιστικών, γεγονός που αποτελεί αρνητική εξέλιξη για το περιβάλλον.
Η αύξηση του αριθμού αλλά και των ωρών χρήσης των κλιματιστικών σημαίνει μεγαλύτερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και μεγαλύτερη διαρροή στην ατμόσφαιρα των χημικών ψυκτικών ουσιών που χρησιμοποιούν τα κλιματιστικά, επιβαρύνοντας ακόμα περισσότερο την κλιματική αλλαγή. Μάλιστα, οι ψυκτικές ουσίες διαρρέουν τόσο κατά τη λειτουργία των κλιματιστικών όσο και όταν κάποιο… αποσύρεται από την ενεργό δράση.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας, ο αριθμός των κλιματιστικών μηχανημάτων που είναι τοποθετημένα στα κτίρια σε όλο τον κόσμο ανέρχεται σε περίπου 2 δισ. και με βάση της κλιματικές προβλέψεις για τις προσεχείς δεκαετίες στον πλανήτη, υπολογίζεται ότι το 2050 θα υπάρχουν περίπου 5,6 δισ. κλιματιστικά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την κατανάλωση ενέργειας και τη διαρροή χημικών ουσιών.
Οι λύσεις
Οπως αναφέρει σε δημοσίευμά της η εφημερίδα Washington Post, διάφορες ερευνητικές ομάδες αλλά και νεοφυείς εταιρείες σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να αναπτύξουν νέες, καινοτόμες τεχνολογίες στον τομέα των κλιματιστικών συστημάτων.
Τα τελευταίας γενιάς μηχανήματα είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να είναι λιγότερο ενεργοβόρα, ενώ επίσης χρησιμοποιούν μια ομάδα ψυκτικών ουσιών γνωστή με την κωδική ονομασία R-32, οι οποίες είναι πιο φιλικές προς το περιβάλλον από τους υδροφθοράνθρακες που χρησιμοποιούν τα περισσότερα κλιματιστικά ως ψυκτικά μέσα.
Πρόσφατα διοργανώθηκε ο διαγωνισμός Global Cooling Prize, με τους συμμετέχοντες σε αυτόν να καλούνται να παρουσιάσουν κλιματιστικά μηχανήματα που διαθέτουν τεχνολογίες χαμηλής ηλεκτρικής κατανάλωσης και χρησιμοποιούν χημικά χαμηλής περιβαλλοντικής επιβάρυνσης. Ταυτόχρονα τα κλιματιστικά αυτά θα έπρεπε, αν κυκλοφορούσαν άμεσα στην αγορά, να διαθέτουν τιμή ανταγωνιστική στα υπάρχοντα κλιματιστικά μηχανήματα.
Οι εταιρείες Gree Electric Appliances and Daikin Industries βραβεύτηκαν στην έκθεση παρουσιάζοντας κλιματιστικά μηχανήματα που χρησιμοποιούν τις συμβατικές τεχνολογίες συμπίεσης των ατμών αλλά διαθέτουν βελτιωμένα ψυκτικά μέσα και έχουν «έξυπνο» σχεδιασμό, ώστε να αποδίδουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν κάθε φορά, δηλαδή με την εξωτερική θερμοκρασία.
Αλλες εταιρείες αλλά και ερευνητικές ομάδες προσπαθούν να δημιουργήσουν κλιματιστικά μηχανήματα που δεν θα διαθέτουν μηχανισμό συμπίεσης ατμών. Η αμερικανική start-up εταιρεία Blue Frontier πειραματίζεται με ένα υγρό που απορροφά την υγρασία από τον αέρα και την αποθηκεύει σε μια δεξαμενή για να ελέγχεται με αυτό τον τρόπο η θερμοκρασία. Σύμφωνα με την εταιρεία, στην οποία έχει επενδύσει και ο Μπιλ Γκέιτς, αυτή η μέθοδος επιτρέπει στο κλιματιστικό να λειτουργεί μέχρι και με 60% λιγότερη ηλεκτρική ενέργεια.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ δημιούργησαν ένα κλιματιστικό σύστημα που ονομάζεται coldSNAP. To μηχάνημα δεν χρησιμοποιεί ψυκτικό μέσο αλλά είναι καλυμμένο με μια ειδική επίστρωση πάνω σε μια κεραμική επιφάνεια, ώστε να εξατμίζεται το νερό για να ψύχεται ένας εσωτερικός χώρος χωρίς να προστίθεται υγρασία στον αέρα. «Η απουσία του μηχανισμού συμπίεσης μειώνει σε πολύ μεγάλο ποσοστό τις ενεργειακές ανάγκες του μηχανήματος για να λειτουργήσει» αναφέρει ο Τζόναθαν Γκρίναμ, μέλος της ερευνητικής ομάδας.
Οι συμβουλές
Ομως, όλα αυτά τα καινοτόμα κλιματιστικά μπορεί να χρειαστεί μερικά ακόμη χρόνια μέχρι να μπουν σε διαδικασία μαζικής παραγωγής. Μέχρι τότε, οι ειδικοί δίνουν κάποιες συμβουλές στους καταναλωτές. «Οι περισσότεροι καταναλωτές αγοράζουν ένα κλιματιστικό εξετάζοντας αποκλειστικά την τιμή του και παίρνουν κάποιο φτηνό, αγνοώντας το δεδομένο ότι ένα πιο ακριβό θα τους εξοικονομήσει πολλά χρήματα σε βάθος χρόνου» αναφέρει ο Ανκιτ Καλάνκι, στέλεχος της Third Derivative, ενός οργανισμού που λειτουργεί ως ομπρέλα για νεοφυείς εταιρείες στον τομέα της ανάπτυξης νέων φιλικών στο περιβάλλον τεχνολογιών.
Προτείνει στους καταναλωτές να σκεφτούν τρεις παράγοντες όταν εξετάζουν την αγορά κλιματιστικού. Το είδος του ψυκτικού μέσου που χρησιμοποιεί ένα κλιματιστικό, το αν διαθέτει συμπιεστή μεταβαλλόμενης ταχύτητας και το επίπεδο αποδοτικότητας. Τα δεδομένα αυτών των παραγόντων αποκαλύπτουν στον καταναλωτή πόση ηλεκτρική ενέργεια θα καταναλώνει και κατ’ επέκταση πόσο θα του κοστίζει στον λογαριασμό του ρεύματος αλλά και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του μηχανήματος. Ο Καλάνκι πιστεύει επίσης ότι πρέπει να υπάρχει κρατική παρέμβαση για να θεσπιστούν κανόνες και προϋποθέσεις, ώστε όλα τα κλιματιστικά που κυκλοφορούν στην αγορά, ανεξαρτήτως τιμής, να είναι όσο το δυνατόν λιγότερο ενεργοβόρα και όσο το δυνατόν πιο φιλικά στο περιβάλλον.